Dzisiaj mrówki spotkać można niemal wszędzie. Zamieszkują każdy kontynent z wyjątkiem Antarktydy. Na świecie żyje ich 14 tys. gatunków. Naukowcy obliczyli nawet, ile jest poszczególnych osobników: w przybliżeniu ponad cztery kwadryliony (czyli 4 i 15 zer).
Ciągle jednak nie jest jasne, jak to się stało, że mrówki w takim stopniu opanowały świat.
Najnowsze badania, oparte na analizach skamieniałości, DNA i wiedzy o ekologii dzisiejszych mrówek, sugerują, że w ciągu minionych 60 mln lat te owady rozprzestrzeniały się wraz z ekspansją roślin okrytozalążkowych. Kiedy więc rośliny okrytozalążkowe zaczęły żyć poza lasami, mrówki podążyły za nimi.
„Próbujemy zrozumieć, jak mrówki były w stanie tak bardzo się zróżnicować, począwszy od jednego wspólnego przodka aż po zajęcie tylu różnych obszarów” – opisuje Matthew Nelsen z Field Museum w Chicago (USA).
Zarówno mrówki, jak i rośliny okrytozalążkowe pojawiły się ok. 140 mln lat temu, po czym stopniowo opanowywały kolejne terytoria. Naukowcy postanowili dowieść, że istniało powiązanie między ekspansją roślin i mrówek.
Zespół porównał ekosystemy 1400 dzisiejszych gatunków mrówek, w tym dane o opadach i temperaturze. Następnie zestawiono te informacje z danymi o roślinach okrytozalążkowych.
Do ok. 60 mln lat temu mrówki żyły w lasach, budując gniazda pod ziemią. Rośliny okrytozalążkowe stworzyły bardziej wilgotny mikroklimat, dzięki czemu mrówki mogły zacząć funkcjonować na powierzchni, na pniach drzew i na łodygach roślin.
Jak dowodzą naukowcy, to dzięki temu mrówki uzależniły się od roślin okrytozalążkowych i wraz z nimi zaczęły podbijać świat.
