Scenariusz trzech słuchowisk radiowych jest adaptacją trzech utworów Janusza Szpotańskiego: Towarzysz Szmaciak, czyli wszystko dobre, co się dobrze kończy; Szmaciak w mundurze czyli wojna pcimska; Sen towarzysza Szmaciaka jadącego nocą z wieścią o victorii pcimskiej na straszny, czerwony dwór.
Szpotański - klasyk satyry politycznej - sławę zawdzięczał sekretarzowi KC PZPR Władysławowi Gomułce, który obrzucił świetnego pisarza inwektywami i przyczynił się do wieloletniego więzienia pisarza. Najlepiej ośmieszyć przeciwnika - tak pisał Szpotański i o Gomułce, i o Gierku, i o Jaruzelskim. Towarzysz Szmaciak to historia PRL-u. Historia łamania demokracji, prześladowania opozycji i serwilizmu wobec ZSRR. A wszystko do rymu, w komediowej, ironicznej formie.
Każdy z odcinków zaczyna się i kończy sceną z udziałem pisarza Janusza Szpotańskiego (Zbigniew Zapasiewicz). Sceny te pokazują sam proces twórczy: jak powstaje utwór Towarzysz Szmaciak, ale też przedstawiają gehennę pisarza, jego prześladowania, rewizje, aresztowania, internowanie. Za swego głównego bohatera Szpotański wybrał towarzysza Szmaciaka (Marian Opania), typowego półinteligenta z PZPR. W pierwszym odcinku poznajemy, jak dzięki intrygom i służalczości wobec przełożonych Szmaciak robi karierę za Bieruta i za Gomułki.
W słuchowisku wystąpią: Zbigniew Zapasiewicz, Marian Opania, Jan Jurewicz, Krzysztof Banaszyk, Ewa Kania, Jacek Rozenek, Andrzej Zaorski, Janusz Zaorski, Kazimierz Wysota, Jan Prochyra, Sylwester Maciejewski, Jan Kociniak, Waldemar Ochnia, Andrzej Piszczatowski, Sławomir Pacek, Andrzej Fedorowicz, Krzysztof Wakuliński, Krzysztof Kowalewski, Marcin Troński, Magdalena Warzecha, Irena Kownas, Kajetan Lewandowski.
Emisja w Programie I Polskiego Radia w dniach 17 (odc.1), 18 (odc. 2) i 19 (odc. 3) stycznia w godzinach 21:30 – 22.00.
