Fundacja Kyoto–Kraków im. Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz-Wajdy przyznaje nagrodę osobom i organizacjom nagrodę za wybitną działalność w duchu solidarności społecznej, za postawy, które – podobnie jak życie i twórczość jej patrona – łączą artystyczną wrażliwość, odwagę moralną i troskę o wspólnotę.
Andrzej Poczobut, dziennikarz, publicysta i działacz Związku Polaków na Białorusi, od lat – jak uzasadniła wybór fundacja – "stanowi symbol niezłomnej walki o prawdę, prawa człowieka i wolność słowa. W obliczu brutalnych represji i więzienia pozostał wierny przekonaniu, że słowo może być aktem wolności, a świadectwo prawdy obowiązkiem wobec narodu. Jego postawa, łącząca odwagę z głębokim poczuciem odpowiedzialności, jest świadectwem solidarności między narodami Polski i Białorusi oraz przypomnieniem, że wartości, które były ważne dla Andrzeja Wajdy – wolność, godność i prawda – są uniwersalne i ponadczasowe".
Drugą laureatką została była pierwsza dama Danuta Wałęsa. Wręczenie nagrody nastąpi 6 marca 2026 r. w setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy. Laureaci otrzymają grafikę – autoportret reżysera – oraz 75 tys. zł.
Nagroda została ustanowiona w 2018 r. Dotychczas otrzymali ją: Jerzy Owsiak, Adam Wajrak, Janina Ochojska, Dariusz Popiela, Anna Dąbrowska, Marian Turski, Fundacja Wolne Sądy, Adam Michnik.
Poczobut przebywa w kolonii karnej
Poczobut został aresztowany przez białoruski reżim w marcu 2021 roku. Zarzuty obejmowały podżeganie do nienawiści i rehabilitację nazizmu. Po trwającym od stycznia 2023 roku procesie, Poczobut skazany został na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze, co odbiło się szerokim echem w kręgach międzynarodowych.
Poczobut przebywa w kolonii karnej w Nowopołocku, znanej z surowych warunków, gdzie rodzina ma trudności z utrzymaniem kontaktu. Uważany jest za więźnia politycznego, podobnie jak inni opozycjoniści. Organizacje praw człowieka aktywnie apelują o jego uwolnienie wskazując na okrutne traktowanie i brak dostępu do leków.
Polskie władze, na czele z premierem Donaldem Tuskiem, konsekwentnie nawołują do uwolnienia Poczobuta. W marcu polskie władze zapowiedziały, że uwolnienie aktywisty jest priorytetem w rozmowach z władzami Białorusi. Zróżnicowana reakcja międzynarodowa podkreśla polityczny kontekst jego uwięzienia i zainteresowanie sytuacją w Białorusi.
Poczobut to ceniony dziennikarz i członek Związku Polaków na Białorusi, wieloletni współpracownik "Gazety Wyborczej".
W ostatnim czasie informowaliśmy, że Poczobut został laureatem prestiżowej Nagrody im. Sacharowa. To najwyższe wyróżnienie UE w dziedzinie praw człowieka.
Źródło: PAP
