Możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mają zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy w sprawie przekształcenia, to jest w dniu 13 października 2005 r. – po spełnieniu wymienionych w tej ustawie warunków. Takie prawo posiadają również ich następcy prawni.
Decyzja w sprawie przekształcenia
Decyzję o przekształceniu użytkowania wieczystego we własność wydają odpowiednio:
• w odniesieniu do nieruchomości Skarbu państwa – starosta; • w przypadku nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz lub prezydent miasta albo zarząd powiatu lub województwa.
Przekształcenie następuje z chwilą, gdy decyzja w tej sprawie staje się ostateczna. Wtedy też na jej podstawie można dokonać wpisu prawa własności do księgi wieczystej.
Opłata za przekształcenie
Nowy właściciel nieruchomości musi uiścić na rzecz dotychczasowego właściciela odpowiednią opłatę, w wysokości określonej w decyzji o przekształceniu – jednorazowo lub w ratach (rozłożonych na okres od 10 do 20 lat). Ustalając tę kwotę, bierze się pod uwagę wartość nieruchomości, od której odlicza się wartość prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości w dniu dokonywania przekształcenia.
Bonifikata od opłaty
Wydający decyzję o przekształceniu może udzielić bonifikaty od opłaty z tego tytułu. Przy nieruchomościach Skarbu Państwa potrzebne do jej udzielenia jest zarządzenie wojewody, a w przypadku nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego – uchwała właściwej rady lub sejmiku.
Osoby fizyczne, będące użytkownikami wieczystymi nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa dłużej niż od 5 grudnia 1990 r., które w wyniku przekształcenia stały się właścicielami tych nieruchomości, mają prawo do 50% bonifikaty od opłaty. Konieczne jest złożenie przez nich wniosku w tej sprawie. W przypadku, gdy nieruchomość taka została wpisana do rejestru zabytków, obniżoną opłatę można jeszcze obniżyć o połowę. Organy wydające decyzję mają prawo udzielić jeszcze większych bonifikat.
Do 9 grudnia 2011 r. ustawa przewidywała obowiązek obowiązkowego udzielenia bonifikaty w określonych sytuacjach (nawet 90%), ale przepisy te zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego, który nakazał ich zmianę.
Przekształcenie bez opłaty
Nie ma obowiązku uiszczania opłaty w przypadku nieruchomości przekształcanych na rzecz osób fizycznych i spółdzielni mieszkaniowych (lub ich następców prawnych), które stały się użytkownikami wieczystymi: • w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie gruntu przez państwo z innych powodów – przed 5 grudnia 1990 r., albo • na mocy przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.
