Ten nowy program naukowy będzie poświęcony badaniom historii komunizmu w Polsce oraz jego moralnym, społecznym, politycznym, prawnym i gospodarczym konsekwencjom. Badania obejmują okres od rewolucji w Rosji i wojny polsko-bolszewickiej, poprzez okupację sowiecką, aż do obalenia systemu totalitarnego i transformacji kraju po 1989 roku. Polska Fundacja Narodowa jest jego inicjatorem i współtwórcą. Pierwszy semestr programu badawczego rozpocznie się w Waszyngtonie 1 września br.
Projekt obejmie m.in. programy grantowe w USA dla polskich badaczy, zarówno bardziej doświadczonych jak i dla początkujących naukowców, specjalizujących się w historii komunizmu w Polsce i jego ofiar oraz szeroko rozumianych konsekwencji ustroju totalitarnego. Każdy indywidualny program grantowy będzie trwał 10 miesięcy. Organizatorzy planują zakończenie pierwszego roku akademickiego 30 czerwca 2019 roku.
W ramach programu będą również organizowane coroczne konferencje naukowe w Waszyngtonie poświęcone problematyce polskiej oraz publikacje badań naukowych w języku angielskim związanych z historią komunizmu w Polsce i jego ofiar. Pierwsza konferencja VOC poświęcona zagadnieniom Polski została zaplanowana na wiosnę przyszłego roku w Waszyngtonie.
- Jest to bezprecedensowe wydarzenie dla Polski, które wpisuje się w misję szerzenia wiedzy o Polsce i historii naszego kraju na arenie międzynarodowej. Współpraca z VOC w zakresie badań nad historią i skutkami komunizmu umożliwi ukazywanie światu polskiego wyjątkowego doświadczenia jednoczesnej walki z dwoma największymi totalitaryzmami XX wieku – historii, która wbrew pozorom nie jest dobrze znana i rozumiana, zwłaszcza poza Polską. Nasi partnerzy z VOC postrzegają Polskę jako unikalne źródło dla prowadzenia analiz naukowych i studiów porównawczych, traktują nas jako ważnego sojusznika USA i członka społeczności europejskiej, z istotnym położeniem geostrategicznym - mówi Maciej Świrski, wiceprezes Polskiej Fundacji Narodowej. .
Współpraca z VOC, a szczególnie program grantowy, ma pozwolić polskim naukowcom uczestniczyć w debatach naukowych w USA, publikować badania oraz rozpowszechniać wiedzę o dziejach komunizmu i okupacji sowieckiej w Polsce. Ma też umożliwić uzupełnienie wiedzy o Polsce XX wieku, zarówno w kręgach akademickich jak i wśród elit politycznych oraz intelektualnych Stanów Zjednoczonych.
Polska Fundacja Narodowa przypomina, że Victims of Communism Memorial Foundation otwarcie stanęła w obronie Pomnika Katyńskiego w Jersey City jako świadectwa zbrodni reżimu komunistycznego, o których Ameryka nie powinna zapomnieć.
W wydanym komunikacie PFN przekonuje, że inicjatywa stworzenia Polskiego Programu Naukowego we współpracy z VOC wpisuje się w realizację misji i działalności statutowej Fundacji, obejmującej promocję wiedzy o historii, gospodarce i kulturze Polski, a także wspieranie działalności badawczej, oświatowej i naukowej, dzięki której na świecie rysuje się pełniejszy i obraz naszego kraju. „Program Polski przy VOC jest także istotny dla rozwijania relacji pomiędzy polskimi i zagranicznymi środowiskami naukowymi, ponieważ to one kształtują i wpływają na debatę o historycznym i współczesnym znaczeniu Polski na arenie międzynarodowej. Stworzenie forum dyskusyjnego w ramach Polskiego Programu Naukowego przy VOC bezpośrednio przekłada się na promocję prawdy historycznej i demitologizację wizerunku Polski” - napisano w komunikacie.
Na początku maja br. PFN poinformowała o zakończeniu współpracy z Mateuszem Kusznierewiczem przy realizacji projektu „Polska 100”. Jej przedstawiciele zapowiedzieli, że mimo to projekt będzie realizowany, niewykluczone jednak że w zmienionej nieco formule i z innym partnerem.
