Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.
O możliwościach rozwoju naziemnej radiofonii cyfrowej napisał na blogu Urzędu Komunikacji Elektronicznej Konrad Bródka, naczelnik Departamentu Częstotliwości UKE. Regulator zwraca uwagę, że w paśmie FM praktycznie nie ma już wolnych częstotliwości pozwalających na uruchamianie nowych rozgłośni o większym zasięgu. Znacznie więcej miejsca pozostaje natomiast w paśmie przeznaczonym dla DAB+.
Obecnie w Polsce działa jeden ogólnokrajowy multipleks DAB+ – MUXR3, którego dysponentem jest Polskie Radio. Jego zasięg obejmuje blisko 90 proc. populacji. W kilku miastach funkcjonują też multipleksy lokalne, a w różnych częściach kraju prowadzone są emisje testowe.
Do wykorzystania pozostają jednak jeszcze dwa ogólnopolskie multipleksy – MUXR1 i MUXR2 – oraz 17 multipleksów lokalnych. Według UKE zasoby te mogą pozwolić na uruchomienie nawet 24 nowych stacji dostępnych w całym kraju. Lokalnie oferta mogłaby zostać powiększona o 12 kolejnych rozgłośni.
UKE: można składać wnioski o rezerwację
Najistotniejsza z punktu widzenia potencjalnych operatorów jest deklaracja UKE dotycząca sposobu udostępniania częstotliwości.
Urząd przypomina, że postępowanie konkursowe jest konieczne w sytuacji, gdy o ten sam, niewystarczający zasób częstotliwości ubiega się więcej niż jeden podmiot. Jeżeli zainteresowany będzie tylko jeden wnioskodawca, procedura może być znacznie prostsza.
UKE zachęca więc podmioty zainteresowane MUXR1, MUXR2 lub niewykorzystanymi multipleksami lokalnymi MUXRL do składania wniosków o rezerwację częstotliwości bezpośrednio do prezesa Urzędu. – W przypadku, gdy danym multipleksem zainteresowany będzie wyłącznie jeden wnioskodawca, decyzja zostanie wydana w uproszczonym trybie (bez konkursu) – informuje UKE.
To istotna zmiana akcentów w podejściu regulatora do DAB+. Jeszcze w ubiegłym roku Urząd zapowiadał, że do prac nad udostępnieniem kolejnego ogólnopolskiego multipleksu radiowego przystąpi po zakończeniu prac dotyczących telewizyjnego MUX-5.
– Zasadne pozostaje rozwijanie DAB+, równolegle do innych technologii/standardów w innych zakresach. Zasoby dedykowane dla radiofonii cyfrowej zarówno o zasięgu lokalnym, jak i ogólnokrajowym pozostają dostępne, w tym częstotliwości przypisane do kolejnego ogólnokrajowego multipleksu naziemnej radiofonii cyfrowej (MUX-R1). W związku z tym prezes UKE przystąpi do prac nad jego udostępnieniem po zakończeniu prac nad MUX-5 – informował wcześniej Wirtualnemedia.pl przedstawiciel UKE.
Konkurs dotyczący MUX-5 naziemnej telewizji cyfrowej obecnie trwa. UKE ogłosił go 14 lipca br. O rezerwację częstotliwości ubiegają się trzy podmioty: MWE Teleport, Emitel i BCAST. Oferty zostały złożone do 31 sierpnia, ale postępowanie nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
UKE pyta rynek o przyszłość DAB+
Równolegle UKE rozpoczął konsultacje dotyczące przyszłości cyfrowego radia. Regulator chce wiedzieć m.in., czy uczestnicy rynku widzą zapotrzebowanie na kolejne multipleksy DAB+, a jeśli tak, to czy większe zainteresowanie dotyczy sieci ogólnopolskich czy lokalnych.
Urząd pyta również, w jakiej kolejności i w jakich ramach czasowych powinny być rozdysponowywane częstotliwości dla MUXR1, MUXR2 i multipleksów lokalnych oraz jakie działania UKE, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji czy Ministerstwa Cyfryzacji mogłyby przyspieszyć rozwój DAB+.
Stanowiska można przesyłać na adres dc.konsultacje@uke.gov.pl do 23 października 2026 roku, z dopiskiem "DAB+ w Polsce". Odpowiedzi mają pomóc prezesowi UKE w podjęciu decyzji dotyczących dalszego wykorzystania pasma 174–230 MHz.
Zdaniem Konrada Bródki DAB+ nie powinien być traktowany wyłącznie jako dodatkowy koszt dla istniejących nadawców. Cyfrowy multipleks może umożliwić powstawanie nowych marek oraz formatów radiowych, które ze względu na brak wolnych częstotliwości nie mają szans na wejście na rynek FM.
Najwięksi nadawcy komercyjni sceptyczni wobec DAB+
Problemem dla rozwoju naziemnego radia cyfrowego w Polsce pozostaje podejście największych nadawców komercyjnych. Grupa RMF, Eurozet/Agora czy Grupa ZPR Media w ostatnich latach sceptycznie wypowiadały się o szerokim wdrożeniu DAB+.
Przedstawiciele branży argumentowali m.in., że technologia jest kosztowna i została opracowana wiele lat temu, natomiast cyfrową dystrybucję programów radiowych można rozwijać za pośrednictwem streamingu internetowego. Jednocześnie tradycyjne FM nadal zapewnia nadawcom bardzo duży zasięg i pozostaje podstawowym sposobem słuchania radia w Polsce.
Rozwój DAB+ oznacza jednak również możliwość pojawienia się na rynku znacznie większej liczby stacji. Jeden multipleks może pomieścić kilka lub kilkanaście programów. Cyfryzacja radia mogłaby więc zwiększyć konkurencję o słuchaczy i budżety reklamowe, podobnie jak wcześniej cyfryzacja naziemnej telewizji pozwoliła na wielokrotne zwiększenie liczby ogólnodostępnych kanałów telewizyjnych.
Dla obecnych liderów rynku radiowego większa liczba ogólnopolskich konkurentów oznaczałaby potencjalne ryzyko rozdrobnienia słuchalności, a w konsekwencji także przychodów reklamowych.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji już w 2022 roku prowadziła postępowania dotyczące miejsc dla nadawców w ogólnopolskim multipleksie DAB+. Zostały one jednak zawieszone. Miały ruszyć ponownie po wyłonieniu przez UKE operatora infrastruktury multipleksu, do czego dotychczas nie doszło.
Zainteresowanie ówczesnym postępowaniem nie wyczerpywało liczby dostępnych miejsc. Jednocześnie część największych grup radiowych konsekwentnie apelowała, aby nie przyspieszać cyfryzacji naziemnego radia. Teraz UKE sygnalizuje, że częstotliwości nadal czekają na zainteresowanych i nie w każdym przypadku ich przydzielenie musi wiązać się z wielomiesięcznym konkursem.
Polski rynek coraz bardziej odstaje pod tym względem od części państw europejskich. Sieci DAB+ są systematycznie rozwijane m.in. we Francji, Niemczech, Czechach i Włoszech. W 31 krajach europejskich prowadzone są już regularne emisje DAB lub DAB+, a w państwach, w których system działa od dłuższego czasu, oferta cyfrowych stacji stale się zwiększa.
Szczególnie szybko rozwija się rynek włoski. Funkcjonują tam trzy ogólnokrajowe i dziesiątki lokalnych multipleksów, a oferta liczona jest w setkach serwisów radiowych. Na przykład w Palermo na Sycylii odbiornik DAB+ może wyszukać nawet 136 stacji. DAB+ działa nie tylko w Europie. Sieć cyfrowego radia funkcjonuje m.in. w Tunezji w północnej Afryce.
