Kwestionowana ustawa pozwala rządowi na blokowanie podjęciaprzez władze firm strategicznych decyzji, takich jak rozwiązaniespółki, przeniesienie siedziby za granicę, zmiana profiludziałalności oraz zbycie, wydzierżawienie lub ograniczeniedysponowania majątkiem.
To zasadniczo obniża atrakcyjność nabycia udziałów w spółkachpaństwowych przez innych inwestorów z UE - argumentuje KE. - Takiczynnik odstraszający inwestorów z pozostałych państw członkowskichnarusza przepisy traktatu dotyczące swobodnego przepływu kapitałuoraz swobody przedsiębiorczości. Skarb Państwa działa w 15 spółkachstrategicznych poprzez tzw. obserwatorów, którzy muszą miećuprawnienia do pełnienia funkcji członka rady nadzorczej w spółce zudziałem Skarbu Państwa. Mają dostęp do wszelkich dokumentów.
Na specjalnej liście firm strategicznych jest 15 firmdziałających w różnych branżach, w tym petrochemii, gazownictwie,energii elektrycznej, górnictwie, kolejach i branżyaudiowizualnej.
Już podczas prac nad ustawą jej przeciwnicy twierdzili, że jestona sprzeczna z prawem Unii Europejskiej. Ogranicza bowiem swobodędziałalności spółek, naruszając prawa akcjonariuszy w jużsprywatyzowanych spółkach, takich jak KGHM, Telekomunikacja Polskai PKN Orlen.
Komisja Europejska kwestionuje prawo krajów członkowskich do"złotego weta" w firmach uznawanych przez nie za strategiczne.Europejski Trybunał Sprawiedliwości potwierdzał niejednokrotnie, żetakie przepisy są sprzeczne z unijnym prawem. Dopuścił wyjątek dlaBelgii jedynie w przypadku dwóch spółek z sektora gazowego, na copowoływała się Polska twierdząc, że ustawa nie narusza przepisówUE.
Wysłany w środę do Polski wniosek KE ma formę tzw. uzasadnionejopinii, co stanowi drugi etap procedury w sprawie naruszeniaprzepisów. Kolejnym, ostatnim, jest skierowanie sprawy do unijnegoTrybunału w Luksemburgu.
KE ostrzegła polski rząd, że "w przypadku niepodjęcia przezwładze polskie stosownych kroków mających na celu dostosowanie siędo prawa Wspólnoty w przeciągu dwóch miesięcy od otrzymaniauzasadnionej opinii, Komisja może podjąć decyzję o skierowaniusprawy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości".
