Z badań przeprowadzonych przez TNS OBOP na zlecenie UOKiKwynika, że aż 76 proc. Polaków nigdy nie słyszało o polubownychsądach konsumenckich, które działają już od szesnastu lat irozpatrują kwestie sporne między konsumentami i przedsiębiorcami.Niekorzystne wyniki badań potwierdzają doświadczenia InspekcjiHandlowej - instytucji czuwającej nad polubownym rozstrzyganiemsporów konsumenckich.
W Polsce działa 31 sądów polubownych, do których w tym rokuwpłynęło 2100 spraw - najwięcej w Katowicach - 290 oraz w Gdańsku -285. Łączna wartość przedmiotów sporu to 2,1 mln zł. Z raportuInspekcji Handlowej wynika, że sprawy poddawane pod arbitrażnajczęściej dotyczą reklamacji - ponad 50 proc. butów, jakości, atakże nierzetelnego wykonania usług - 7 proc. praceremontowo-budowlane.
Sprawę do sądu może wnieść konsument, przedsiębiorca, a takżeorganizacja konsumencka. Na szczególną uwagę zasługuje bezpłatnośćwszczęcia postępowania przed sądem polubownym oraz szybkośćrozstrzygania. Termin rozpatrywania większości spraw kończących sięugodą nie przekracza 14 dni, w przypadku postępowań z wyrokiem czaswydłuża się do dwóch miesięcy, co zwykle podyktowane jestkoniecznością zasięgnięcia opinii rzeczoznawców. Wyrok i ugodazawarta w ten sposób mają moc wyroku sądu powszechnego.
Sąd konsumencki może rozstrzygnąć spór pod warunkiem, że zgodząsię na to obie strony, czyli konsument i przedsiębiorca. Muszą onidokonać tzw. zapisu na sąd polubowny. Z badań wynika, że spośródosób, które słyszały o polubownych sądach konsumenckich tylko 4proc. przyznaje, że udało się po pomoc do tej instytucji. Konsumentchcący skorzystać z polubownego sądownictwa działającego przyInspekcji Handlowej powinien pamiętać, że nie zajmuje się onosprawami dotyczącymi m.in. energii, banków, ubezpieczeń. Pomocy wtym zakresie udzielają specjalnie powołane do tego instytucje -Arbiter Bankowy, Rzecznik Ubezpieczonych, itp.
Jak wynika z badań sądy te mają wśród nas dobrą opinię.Zdecydowana większość - 72 proc. Polaków - sądzi, że to dobrzeświadczy o przedsiębiorcy, jeśli dobrowolnie zobowiązuje się poddaćrozsądzeniu przez taki sąd. Ponadto przy założeniu, że cena ijakość są porównywalne, ponad połowa konsumentów chętniej kupiłabyprodukt lub usługę od przedsiębiorcy, który dobrowolnie zobowiązałsię do polubownego załatwienia sprawy.
W porównaniu z rokiem ubiegłym o 7 proc. wzrosła liczbaprzypadków, w których przedsiębiorcy wyrazili zgodę na polubownerozpatrzenie sprawy. Niestety nadal jest to stosunkowo za mało wstosunku do skarg konsumentów. Aż 36 proc. pozwanych nie chciałoskorzystać z arbitrażu.
