30 kwietnia szefowa MKiDN Marta Cienkowska przekazała, że podpisała nowelizację rozporządzenia o opłatach reprograficznych. Nowela rozporządzenia została opublikowana we wtorek w Dzienniku Ustaw.
Cienkowska w rozmowie z PAP zaznaczyła, że opłata reprograficzna nie jest podatkiem nakładanym na obywateli ani "dodatkowym kosztem urządzenia".
Ministra kultury o nowelizacji opłaty reprograficznej
– To mechanizm, który rekompensuje twórcom możliwość legalnego kopiowania ich utworów na użytek prywatny. Dzięki temu każdy z nas może korzystać z kultury w domu – kopiować muzykę, filmy czy książki – bez konieczności każdorazowego uzyskiwania zgody autora. W zamian twórcy otrzymują niewielkie, systemowe wynagrodzenie – wyjaśniła.
Ministra kultury przypomniała, że rozwiązanie funkcjonuje w Polsce od 1994 r. i jest elementem systemu ochrony praw autorskich. - Nie wprowadzamy więc nowej idei; porządkujemy i aktualizujemy przepisy, które od dawna istnieją, ale nie nadążają za zmianami technologicznymi – tłumaczyła.
Zwróciła uwagę, że w ostatnich latach zmienił się sposób korzystania z kultury. – Coraz rzadziej mamy do czynienia z nośnikami fizycznymi, a coraz częściej z treściami cyfrowymi. Dlatego konieczne jest dostosowanie listy urządzeń objętych opłatą do rzeczywistości, w której żyjemy. Bez tego system przestaje działać sprawiedliwie – twórcy tracą wynagrodzenie, a prawo przestaje odpowiadać realiom – wskazała.
Szefowa MKiDN przypomniała, że zmiana dotyczy producentów i importerów sprzętu, a nie obywateli.
– To oni uczestniczą w systemie, który umożliwia korzystanie z twórczości na określonych zasadach. Takie rozwiązania są standardem w wielu krajach i wynikają z potrzeby zachowania równowagi między dostępem do kultury a ochroną pracy twórców. Przez lata zapowiadano uporządkowanie tej kwestii, ale brakowało decyzji. Dziś ją podejmujemy. Nowelizacja wejdzie w życie za pół roku i wprowadzi jasne, aktualne zasady dla wszystkich uczestników rynku – podkreśliła.
Jej zdaniem opłata "to kwestia elementarnej uczciwości". - Jeśli korzystamy z pracy twórców, system powinien zapewniać im choć minimalne wynagrodzenie. Bez tego osłabiamy fundament, na którym opiera się rozwój kultury - powiedziała.
Przepisy dotyczące opłaty reprograficznej
Opłata reprograficzna (tzw. opłata od czystych nośników) to mechanizm kompensacyjny, który w polskim systemie prawnym istnieje od 1994 r. Jego celem jest zagwarantowanie twórcom rekompensaty za kopiowanie ich dzieł na prywatny użytek. W praktyce rozwiązanie to zaczęło działać dwa lata po uchwaleniu ustawy, wraz z wydaniem pierwszego aktu wykonawczego określającego stawki oraz zasady ich poboru.
W 2003 r. dokument ten zastąpiono nowym rozporządzeniem. Choć było ono dwukrotnie nowelizowane – w 2008 i 2011 r. – błyskawiczny postęp technologiczny sprawił, że katalog urządzeń objętych opłatą stał się nieaktualny. Obecna inicjatywa MKiDN stanowi kontynuację starań o dostosowanie rodzimego prawa do standardów unijnych oraz współczesnych realiów. Obecnie wpływy z tego tytułu w Polsce należą do najniższych w UE, co uderza w tysiące rodzimych artystów i wykonawców.
Zdaniem ustawodawcy nie ma uzasadnienia dla utrzymywania w dotychczasowej wysokości opłat od urządzeń i nośników analogowych, których udział rynkowy jest znikomy lub które nie występują już w ofercie rynkowej.
Urządzeniami i nośnikami objętymi opłatą reprograficzną będą teraz m.in. telefony komórkowe z wbudowaną pamięcią, smartfony i tablety (z wbudowaną pamięcią od 32 GB), a także komputery stacjonarne (PC) i przenośne (laptopy). Opłata obejmie telewizory, dekodery, cyfrowe odtwarzacze audio i audio–wideo – te z wbudowaną pamięcią lub funkcją nagrywania na nośnik zewnętrzny.
We wszystkich powyższych wypadkach opłata wyniesie 1 proc. ceny netto sprzedaży urządzenia lub nośnika. 2 proc. opłatę nałożono na płyty CD, DVD, Blu-ray, kopiarki i skanery oraz urządzenie wielofunkcyjne zawierające skaner lub kopiarkę. Opłaty na magnetofony i magnetowidy zostaną utrzymane, w symbolicznej wysokości 0,01 proc., wyłącznie z powodów legislacyjnych – obie kategorie urządzeń są wyraźnie wymienione w ustawie jako te, które powinny być objęte opłatami.
Pieniądze z opłat nie zasilą budżetu państwa, lecz trafią do Organizacji Zbiorowego Zarządzania (OZZ), takich jak ZAiKS czy ZPAV, które następnie rozdzielą je między uprawnionych artystów.
źródło: PAP
