Republika straci koncesję? Eksperci: "Modelowy przypadek", "Jest zagrożenie"

Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.

Co dalej z Telewizją Republika? Jak informowaliśmy, do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wpłynęły tysiące skarg na relację stacji Tomasza Sakiewicza z ataku terrorysty w Krakowie.

Zarzuty dotyczą m.in. wypowiedzi redaktora naczelnego stacji Tomasza Sakiewicza. Ten, relacjonując wydarzenia, sugerował, że na miejscu zdarzenia brakuje policjantów, ponieważ jej rezerwy zostały skierowane do Warszawy w związku z wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego. Powiedział też, że za atakiem może stać grupa obcokrajowców.

Jednocześnie dzień później, w niedzielę, w trakcie żałoby narodowej, na antenie telewizji pokazywano relację Miłosza Kłeczka nagraną wcześniej przed TK, w trakcie której dziennikarz śpiewał skoczną piosenkę z refrenem: "Byle nie Tusk".

Pojawiło się sporo krytycznych komentarzy dotyczących działalności Republiki. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, odnosząc się do słów Tomasza Sakiewicza o policji, powiedział w Radiu Zet: "Kłamstwo w żywe oczy jest czymś niebywałym. Media, które to powielają, powinny odpowiedzieć prawnie, bo jednak koncesja do czegoś zobowiązuje".

Polityk Koalicji Obywatelskiej Bartosz Arłukowicz na antenie Radia Szczecin dodał: "W mojej ocenie, po tym, co Republika robiła w momencie ataku i po ataku, powinna mieć odebraną koncesję".

Podobne apele pojawiły się ze strony części środowiska dziennikarskiego. Marcin Twaróg z Grupy TIME napisał na portalu X: "Żądam stanowczej reakcji KRRiT. Zgodnie z art. 18 ust. 1 oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o radiofonii i telewizji, stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów ustawy stanowi podstawę do cofnięcia koncesji TV Republika".

Janusz Schwertner z Onetu wskazał: "Teraz już wiemy, że Sakiewicz szczuł na polską policję, tuż po tym, gdy krakowski policjant, ranny, z narażeniem życia powstrzymał zamachowca przed jeszcze większą tragedią".

Podobnie wskazał na antenie TVP Jacek Nizinkiewicz z "Rzeczpospolitej": "Sakiewicz i TV Republika powinni ponieść konsekwencje za dezinformację ws. wydarzeń w Krakowie i szczucie na policjantów. Powinna zostać nałożona na nich kara, a Republika powinna stracić koncesję. Nie można zgadzać się na takie praktyki i uważać, że nic się nie stało".

Nie brakuje jednak także obrońców Republiki. Jacek Karnowski z wPolsce24 przyznał: "Jeśli obóz władzy naprawdę spróbuje zamknąć telewizję Republika, telewizja wPolsce24 będzie wspierała zagrożonych likwidacją z całych sił. Tworząc media, nie da się uniknąć błędów; sytuacje graniczne są nie do uniknięcia. Gdyby błędy – realne bądź domniemane – miały skutkować zamykaniem stacji, TVN już dawno nie powinien nadawać".

Podobnie brzmiał Krzysztof Stanowski z Kanału Zero: "Tomasz Sakiewicz medialnie dostał za swoje. Natomiast widzę, że urzędujący ministrowie – wczoraj Kierwiński, dziś Balczun – robią politykę na trumnach, sklejając morderstwa ze środowiskiem politycznym, które najbardziej im zagraża w najbliższych wyborach".

Jak podawaliśmy, prof. Tadeusz Kowalski, członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w oświadczeniu przesłanym Wirtualnemedia.pl wzywa pozostałych członków Rady do niezwłocznego podjęcia działań wobec Republiki. Jego zdaniem stacja od miesięcy emituje treści rażąco naruszające ustawę o radiofonii i telewizji. Bezpośrednim powodem apelu była wypowiedź Sakiewicza po sobotnim ataku w Krakowie. Prof. Kowalski w swoim oświadczeniu nie formułuje bezpośredniego postulatu cofnięcia koncesji Republice, ale domaga się podjęcia działań.

Medioznawca Adam Szynol przyznaje, że chwilę przed rozmową z nami wysłał skargę do KRRiT na działalność Republiki. Dlaczego? Zwraca uwagę zarówno na sposób informowania przez stację o zamieszaniu wokół Trybunału Konstytucyjnego, jak i na relację z Krakowa.

– Swoim działaniem Tomasz Sakiewicz przekroczył granicę, która wydawała się nieprzekraczalna. Pomijam już fakt, że zignorowano apele władz, w tym premiera, o niewykorzystywanie sytuacji politycznie. Jednak widok Sakiewicza zasłaniającego własnym ciałem policjanta i pytającego w trakcie relacji, gdzie są służby to coś, co moim zdaniem przejdzie do annałów wstydu i hańby dziennikarstwa w ich wydaniu – mówi Szynol.

Tragedia na krakowskim rynku nieco odwróciła uwagę opinii publicznej od Trybunału, ale zdaniem Adama Szynola Republika przekroczyła tam granice działalności dziennikarskiej.

– Generalnie dziennikarze, nawet jeśli mają swoje sympatie polityczne – do których zresztą mają pełne prawo, mogą dzielić się swoimi opiniami, poglądami i sympatyzować z określoną stroną sceny politycznej – nie mogą dopuścić, aby to wpływało na prawdziwość, rzetelność przekazu oraz sposób relacjonowania wydarzeń. W przypadku relacji spod Trybunału Konstytucyjnego to ewidentnie miało miejsce, ponieważ ekipa Republiki nie była tam jedynie obserwatorem, ale wręcz kreatorem tych wydarzeń – uważa Szynol.

Przypominać także, jakie były prawdziwe intencje nadawcy. – Nie chcę używać słów powszechnie dziś stosowanych, takich jak "judzenie", ale mieliśmy do czynienia z nakręcaniem spirali przemocy, nienawiści i złości, z ciągłym podgrzewaniem atmosfery, i to wcale nie w imię interesu narodowego czy społecznego. To był mój główny zarzut co do działań podejmowanych pod Trybunałem, ponieważ robiono to ewidentnie we własnym interesie. Kiedy dołożono do tego jeszcze akcję z zegarkami i biżuterią, mocno się obnażyli, pokazując, że tak naprawdę chodzi o to, by "temat się kręcił". Kiedy wydarzenia są gorące, zawsze jest szansa, że przy okazji wpadną jakieś pieniądze.

Podobnie uważa prof. Jacek Dąbała, medioznawca, ekspert ds. bezpieczeństwa medialno-politycznego. Krytycznie odnosi się do działalności Republiki, zwłaszcza w ostatnim czasie. Przypomina przy tym, jakie mogą być konsekwencje emisji danych treści.

– Każde medium, podkreślam każde, nawet takie, które realizuje pewną myśl propagandową od samego początku, powinno się zachowywać w sposób odpowiedzialny, zrównoważony, spokojny i powinno robić wszystko, żeby ludzi podnosić na duchu i budować to państwo, jego siłę, a nie dzielić. Uważam, że to jest niedojrzałe postępowanie, jakie obserwujemy ze strony pracowników Republiki, kierownictwa stacji. Tak po prostu nie kieruje się mediami, nie tworzy się mediów, niezależnie od tego, jakie mamy poglądy – wskazuje Dąbała.

I dodaje: "Media to zawsze sfera publiczna i trzeba sobie z tego zdawać sprawę, że różni ludzie nas słuchają. A ponieważ różni ludzie nas słuchają, mając różną odporność na propagandę, na emocje, to trzeba sobie zdawać sprawę również z konsekwencji. Jeżeli ktoś nie wytrzyma psychicznie pod wpływem tego typu przekazu, to ten, który taki przekaz nadaje, będzie winien nie daj Boże jakiejś tragedii".

Adam Szynol wierzy, że biorąc pod uwagę liczbę skarg, KRRiT pochyli się nad sprawą Republiki. – Oczywiście wiemy, że większość w Radzie wciąż ma PiS i dlatego, mimo pojawiających się głosów, nie spodziewam się, aby regulator rozpoczął nagle postępowanie mające na celu odebranie koncesji. Jest to jedno z rozwiązań, a przynajmniej surowa kara finansowa – mówi medioznawca.

I dodaje: "Sądzę, że zakończy się to upomnieniem lub grzywną, ale nie spodziewałbym się, że pani Agnieszka Glapiak, stojąc poniekąd na straży interesu partyjnego, pozwoli na cofnięcie koncesji Republice. Natomiast ze względu na masowość skarg i powszechne, moim zdaniem w pełni zrozumiałe oburzenie społeczne oraz środowiskowe, jakaś reakcja musi nastąpić".

W Polsce organem odpowiedzialnym za wydawanie, cofanie, zmianę oraz przedłużanie koncesji dla stacji telewizyjnych i radiowych jest przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), działający na podstawie uchwał podejmowanych przez całą Krajową Radę Radiofonii i Telewizji.

Czytaj także: Bank BNP Paribas z nową ekspertką ds. PR

Zdaniem Adama Szynola działalność TV Republiki to "modelowy przypadek, w którym stacji mogłoby grozić odebranie koncesji". – To, co zrobił Sakiewicz ze swoją telewizją, bardzo mocno wykracza poza zapisy ustawowe. Jeżeli istnieje granica, po przekroczeniu której procedura cofnięcia koncesji powinna zostać uruchomiona, to moim zdaniem została ona właśnie przekroczona i takie postępowanie byłoby w pełni uzasadnione.

Zgodnie z art. 38 ustawy o radiofonii i telewizji nadawca traci koncesję m.in., jeżeli rażąco narusza warunki określone w ustawie lub w koncesji, a może stracić, jeśli np. rozpowszechnianie programu powoduje zagrożenie interesów narodowych, bezpieczeństwa i obronności państwa lub narusza normy dobrego obyczaju.

Prof. Dąbała również ma wątpliwości, czy Republikę spotkają aż surowe konsekwencje. – Myślę, że to jest moment, w którym pojawia się zagrożenie utraty koncesji ze strony telewizji. Pytanie jednak, na ile Krajowa Rada podejdzie do tego w sposób absolutnie bezstronny, a na ile po prostu uzna, że kieruje się określonymi poglądami, raczej politycznymi, i nie wyciągnie konsekwencji wobec nadawcy – kończy.

Ustawa o radiofonii i telewizji określa ramy czasowe, w jakich KRRiT może podejmować działania. Przewodniczący KRRiT ma określony czas na nałożenie kar finansowych na nadawcę. W przypadku audycji radiowych i telewizyjnych jest to jeden rok od dnia naruszenia. Pytanie, czy biorąc pod uwagę specyfikę mediów, ten okres nie jest zbyt długi. Tempo pracy Rady oraz ostateczne decyzje każą sądzić, że pociągnięcie stacji w naszym kraju do realnej odpowiedzialności jest więcej niż trudne. Skargi skargami, a konsekwencje konsekwencjami.