Chiński sąd wymierzył karę dożywotniego pozbawienia wolności Di Feiowi, byłemu dyrektorowi ds. inwestycji w chińskim oddziale GroupM, spółki należącej do globalnego holdingu reklamowego WPP. Według informacji "Bloomberga" mężczyzna został uznany za winnego przyjmowania łapówek o łącznej wartości 1,2 mld juanów (około 176 mln dolarów) od firm pośredniczących w zakupie mediów.
Śledczy ustalili, że w zamian za korzyści finansowe kierował do tych podmiotów część zleceń związanych z zakupem powierzchni reklamowej dla klientów WPP. Razem z nim skazano dwoje byłych współpracowników – Yao Lan na 14,5 roku więzienia oraz Hong Xin na cztery lata. Di Fei odwołał się od wyroku, a rozpatrzenie apelacji spodziewane jest pod koniec 2026 roku lub na początku 2027 roku.
Sprawa należy do największych postępowań korupcyjnych w chińskim sektorze prywatnym. Wyrok nie został jednak opublikowany, a informacje o jego treści pochodzą od osób znających przebieg postępowania.
Zatrzymywane rabaty
Według ustaleń przedstawionych podczas procesu WPP korzystało z usług pośredników zajmujących się zakupem mediów. Firmy te łączyły budżety reklamowe różnych klientów, dzięki czemu uzyskiwały od właścicieli mediów rabaty uzależnione od skali zakupów (tzw. kickbacki). Część tych rabatów miała pozostawać u pośredników zamiast trafiać do klientów, a WPP miało dodatkowo uzyskiwać od podwykonawców inne korzyści handlowe, takie jak dodatkowe rabaty, zakupy produktów czy bezpłatne usługi.
Mechanizm oparty na rabatach i prowizjach od lat funkcjonuje w branży mediowej w niejednoznacznym obszarze regulacyjnym (szerzej opisywaliśmy jego działanie tutaj). Jest także przedmiotem odrębnego sporu sądowego w Stanach Zjednoczonych dotyczącego WPP.
Praktyka ta budzi kontrowersje, ponieważ stwarza możliwość zatrzymywania części korzyści finansowych przez firmy lub osoby zamiast przekazywania ich klientom.
Obrona Di Feia twierdzi natomiast, że sporne środki stanowiły rabaty pozostające pod kontrolą WPP (sięgające niekiedy 20 proc. budżetów reklamowych klientów). Zdaniem prawników sprawa powinna być kwalifikowana jako ewentualne przywłaszczenie majątku spółki, a nie przyjmowanie łapówek. Kwestionowana jest również wysokość środków przypisanych oskarżonym.
WPP nie jest stroną postępowania
Sam koncern WPP nie jest stroną chińskiego postępowania. Firma poinformowała, że współpracowała z organami ścigania i respektuje decyzję sądu.
Ta sprawa pojawiła się, gdy WPP przechodzi trudny okres. Koncern zmaga się ze spadkiem sprzedaży, utratą klientów oraz restrukturyzacją działalności. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy jego wycena giełdowa zmniejszyła się o około połowę, a po zatrzymaniach pracowników w 2023 roku wymieniono kierownictwo chińskiego oddziału.
Niezależnie od postępowania w Chinach, WPP prowadzi spór sądowy w Stanach Zjednoczonych. Tam były menedżer Richard Foster zarzuca firmie, że po zgłoszeniu zastrzeżeń dotyczących systemu rabatów został bezprawnie zwolniony. Foster twierdzi, że WPP miało zatrzymać około połowy z nawet 4 mld dolarów wygenerowanych dzięki takim transakcjom w ciągu pięciu lat, wykorzystując złożone struktury umów, nieujawnione porozumienia oraz nieprzejrzyste raportowanie finansowe.
WPP zaprzecza tym zarzutom, podkreślając, że zgodnie z wewnętrznymi zasadami oraz kodeksem postępowania rabaty powinny być przekazywane klientom wszędzie tam, gdzie wymagają tego przepisy prawa lub zawarte umowy.
