Resort edukacji wyjaśnił, że "do tej pory w szkołach nie obowiązywał jednolity, formalny zakaz korzystania z telefonów komórkowych", a projektowana zmiana ma na celu "uporządkowanie tej sytuacji i zapewnienie szkołom jasnego umocowania prawnego".
Projekt zakłada, że zakaz używania w publicznych szkołach podstawowych telefonów komórkowych obejmie też "inne urządzenia elektroniczne". Będzie obowiązywał uczniów "podczas pobytu na terenie szkoły". Zakaz ma obowiązywać zarówno w czasie lekcji, jak i na przerwach.
Zakaz ma objąć uczniów. "Nie obejmie natomiast nauczycieli i innych pracowników szkół" - podkreśliło MEN.
Obok szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży przepisy obejmą także szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej. Placówki zostaną zobowiązane do określenia w statucie szkoły warunków wnoszenia telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na teren szkoły.
Zakaz smartfonów w szkołach podstawowych. Jak ma wyglądać?
Zgodnie z projektem, od zakazu będą dwa wyjątki. Pierwszy to zgoda nauczyciela na skorzystanie z telefonu uzasadniona celami dydaktyczno-wychowawczymi (np. nauka bezpiecznego korzystania z Internetu, przeprowadzenie quizu z wykorzystaniem nowoczesnych technologii). Drugi wynika z konieczności skorzystania przez ucznia z urządzenia ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby (np. mierzenie poziomu glukozy).
Szkoły będą mogły autonomicznie zdecydować, w jaki sposób praktycznie egzekwować zakaz. "Każda szkoła wie najlepiej, czy w jej przypadku sprawdzą się np. półki, tzw. kieszonki na telefony czy inne rozwiązania, które są przyjęte w danej szkole" - podało MEN w uzasadnieniu do projektu. Jednocześnie wskazało wprost, że w razie naruszenia zakazu szkoła może zastosować: działania wychowawcze (np. upomnienia ustne, kontrakt wychowawczy), kary statutowe, obniżenie oceny z zachowania.
Nowelizacja ma też umożliwić wprowadzenie takiego zakazu albo określenie w statutach warunków korzystania z urządzeń elektronicznych przez publiczne szkoły ponadpodstawowe i wszystkie szkoły niepubliczne.
W wykazie prac legislacyjnych podano, że planowany termin przyjęcia projektu nowelizacji przez Radę Ministrów to II kwartał 2026 r.
Zakaz już od nowego roku szkolnego
Przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 r. Przewidziano też przepis przejściowy, który umożliwi odpowiednio szkołom i placówkom, w których funkcjonują szkoły, oraz zespołom szkół i placówek dostosowanie swoich statutów do dnia 31 października 2026 r.
Resort edukacji podkreślił w uzasadnieniu, iż "nie ulega wątpliwości, że uzależnienie dzieci i młodzieży, które jest zjawiskiem coraz częstszym (71 proc. młodych ludzi ankietowanych w Diagnozie Młodzieży 2026 wskazało, że czują, że są uzależnieni od telefonów komórkowych)", ma "negatywny wpływ na wyniki edukacyjne uczniów".
Dodał m.in., że jak wykazały badania prowadzone przez Uniwersytet Stanforda i Mental Health Foundation, "nadmierna ekspozycja na urządzenia mobilne u dzieci prowadzi do zwiększonych wahań nastroju, problemów z koncentracją i większego ryzyka depresji", co prowadzi do wycofania społecznego i pogorszonego funkcjonowania emocjonalnego w grupie rówieśniczej.
"Fakt, że telefony komórkowe i inne urządzenia elektroniczne są dla szkół problemem, znajduje z kolei swoje odzwierciedlenie chociażby w wynikach badania przeprowadzonego w 2023 r. przez Pew Research Center. Tam aż 72 proc. nauczycieli w szkołach średnich (high schools) zadeklarowało, że rozproszenie uwagi uczniów powodowane korzystaniem z telefonów komórkowych jest poważnym problemem - argumentowało MEN.
Źródło: PAP
