SzukajSzukaj
dołącz do nas Facebook Google Linkedin Twitter

63% Polaków nie czyta książek. Im wyższe wykształcenie, tym wyższy odsetek czytelników

W 2015 roku lekturę co najmniej jednej książki zadeklarowało 37% Polaków - wynika z badania TNS Polska.

fot. Shutterstock.com Article

Podobnie jak w poprzednich latach zmienną najsilniej determinującą czytanie książek jest wykształcenie - im wyższe, tym wyższy odsetek czytelników. Czytelnictwo jest także wyższe wśród kobiet niż wśród mężczyzn. O ile jeszcze w 2012 roku odnotowywano nieco silniejszą zależność pomiędzy czytelnictwem a płcią wśród badanych bez wyższego wykształcenia, o tyle od roku 2014 siła tego związku jest podobna we wszystkich grupach wykształcenia.

Czytelnictwo książek w Polsce od 2008 roku oscyluje wokół wartości 2/5 populacji, podczas gdy w latach 1994-2004 odsetek ten był bliższy 3/5. Wyraźny spadek nastąpił zatem ok. dekadę temu.

W porównaniu do roku 2000 czytelnictwo zmalało obecnie najwyraźniej wśród mężczyzn i osób młodych.

Wybory lekturowe badanych cechuje niewielka zmienność. Największą publiczność mają powieści, zwłaszcza romanse, sensacje i fantastyka. Najczęściej wymienianym autorem był w 2015 roku - podobnie jak w poprzednich latach - Henryk Sienkiewicz.

Według autorów badania, zróżnicowanie praktyk czytelniczych można w uproszczeniu opisać za pomocą zasady kumulacji: ze statystycznego punktu widzenia podejmowanie jednej z praktyk (np. czytanie gazet lub dłuższych tekstów) sprzyja podejmowaniu innych (np. czytaniu w internecie lub czytaniu książek). Ta "zasada kumulacji" pozwala mówić o biegunach czytelniczego zaangażowania: o grupach badanych, którzy na pytania o praktyki czytelnicze odpowiadają na wszystkie twierdząco i takich, którzy równie konsekwentnie zaprzeczają. Odsetek tych pierwszych w 2015 roku wynosił 22% ogółu badanych, drugich - 14%.

Podobnie jak w badaniach z lat 2012 i 2014, także w 2015 roku stwierdzono środowiskowe uwarunkowania czytania: czytelnicy wychowują się i obracają przede wszystkim wśród innych czytelników.

Ze statystycznego punktu widzenia zarówno większe zaangażowanie czytelnicze, jak i codzienne przebywanie wśród czytelników wiążą się z wyższą pozycją w hierarchii wykształcenia, większym zadowoleniem z własnej sytuacji zawodowej i większą stabilnością zatrudnienia.

Książki czytane przez czytelników, o ile nie pochodzą z domowego księgozbioru, z reguły są pożyczane od znajomych lub kupowane. Każde z tych źródeł wskazała ponad 1/3 czytelników książek. Na drugim miejscu znalazły się książki wypożyczone z bibliotek oraz prezenty książkowe. Znaczenie książek pobranych z internetu (przynajmniej w deklaracjach) pozostaje minimalne.

Czytanie książek z biblioteki a korzystanie z niej bywa rozłączne. Analizując je łącznie, najwyższy odsetek korzystających z bibliotek i czytających wypożyczone z nich pozycje można znaleźć wśród osób czytających 7 lub więcej książek rocznie, w grupie uczniów i studentów oraz w najmłodszej grupie wiekowej - 15-19-latków. Choć zasięg tego zjawiska pozostaje minimalny, biblioteki odwiedzają także osoby, które same nie czytają książek.

Najważniejszym powodem korzystania z bibliotek publicznych jest dostęp do książek, które w inny sposób byłyby trudne do zdobycia. W dalszej kolejności liczy się pomoc bibliotekarza, atmosfera biblioteki jako miejsca oraz fakt, że organizowane w niej wydarzenia i aktywności są nieodpłatne.

Główne uzasadnienia dla niekorzystania z bibliotek publicznych to nieodczuwanie takiej potrzeby oraz możliwość zaspokojenia większości potrzeb informacyjnych i lekturowych w internecie. Na dalszych miejscach znalazły się zarzuty dotyczące przestarzałych i nieaktualizowanych księgozbiorów oraz obawa przed płaceniem kar za niezwrócone w terminie książki.

Badanie wykazało także, że z internetu korzysta obecnie 2/3 Polaków. Statystycznie rzadziej robią to osoby starsze. Wśród badanych do 30. roku życia odsetek używających internetu rzadziej niż kilka razy w miesiącu to tylko 3%, podczas gdy wśród osób po 60. roku życia - 75%. Bardzo nieliczna grupa posługuje się internetem sporadycznie (tj. rzadziej niż raz w tygodniu).

Najpopularniejszą czytelniczą praktyką internetową jest poszukiwanie praktycznych porad i wskazówek, a także informacji związanych z pracą lub nauką, czytanie prasy bądź wiadomości i korzystanie z internetowej encyklopedii. Częściej w czytelnicze praktyki internetowe angażowali się ci, którzy lepiej oceniali swoją sytuację ekonomiczną.

Blisko 1/4 użytkowników internetu czyta blogi. Największą popularnością cieszą się te o tematyce hobbystycznej, w dalszej kolejności poświęcone ciału, zdrowiu i sportowi. Zainteresowanie blogami społeczno-politycznymi zadeklarowała 1/5 czytelników blogów.

Cykliczne badania czytelnictwa prowadzone jest przez Bibliotekę Narodową od 1992 roku. Edycja za rok 2015 została przeprowadzona w listopadzie 2015 r. przez TNS Polska dla Biblioteki Narodowej metodą wspomaganego komputerowo wywiadu kwestionariuszowego (CAPI) na reprezentatywnej ogólnopolskiej próbie 3049 respondentów w wieku co najmniej 15 lat. Grupa ta została dobrana metodą random route.

Newsletter WirtualneMedia.pl w Twojej skrzynce mailowej

Dołącz do dyskusji: 63% Polaków nie czyta książek. Im wyższe wykształcenie, tym wyższy odsetek czytelników

12 komentarze
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Wirtualnemedia.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Jeżeli którykolwiek z postów na forum łamie dobre obyczaje, zawiadom nas o tym redakcja@wirtualnemedia.pl
User
Kacper3100
Książki są nudne.
11 41
odpowiedź
User
j
Twoje życie jest nudne.
30 11
odpowiedź
User
Stefan Ławski
To jest precyzyjna odpowiedź na pytanie dlaczego PiS doszedł do władzy w tym kraju... Od akapitu.
28 16
odpowiedź
User
j
Ciekawe bo ja na nich głosowałem, a tylko w tym miesiącu na książki wydałem 160 PLN.
21 15
odpowiedź
User
XYZ
Ciekawe bo ja na nich głosowałem, a tylko w tym miesiącu na książki wydałem 160 PLN.


I co ładnie wyglądają na półce? Znam szereg ludzi kupujących książki na metry. Wydanie pieniędzy na książki, nie oznacza jeszcze że się je przeczyta.
18 17
odpowiedź