Obowiązek rozliczenia się z ZUS mają osoby, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego. Chodzi między innymi o ubiegłoroczne wynagrodzenia z umowy o pracę, z umowy-zlecenia czy też o przychody z prowadzenia działalności gospodarczej.
ZUS w komunikacie przesłanym PAP wskazuje, że informacja o przychodach potrzebna jest do rozliczenia wypłacanego świadczenia. Wyjaśnia, że rozliczenie jest konieczne, ponieważ wcześniejszych emerytów i rencistów obowiązują limity w dorabianiu do świadczeń.
Przychody rozlicza się na podstawie zaświadczenia z zakładu pracy emeryta lub rencisty. Z kolei emeryci i renciści, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą, powinni przedstawić oświadczenie o wysokości przychodu. W ich przypadku za przychód uznaje się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
ZUS jest zobowiązany do przeprowadzenia rozliczenia przychodów według wariantu korzystniejszego dla świadczeniobiorcy – rocznego lub miesięcznego. Aby umożliwić rozliczenie świadczenia w najkorzystniejszy sposób, warto przedłożyć zaświadczenie o kwocie zarobków osiągniętych w poszczególnych miesiącach.
Jeśli nawet w niektórych miesiącach limit został przekroczony, a w innych nie został osiągnięty, rozliczenie w skali roku może nie rodzić żadnych skutków finansowych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zmniejszyć wypłacaną emeryturę lub rentę, gdy przychód z dodatkowych źródeł przekroczy 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Wypłata świadczenia może być również zawieszona jeśli przekroczenie będzie wyższe niż 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
Emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, a także osoby, które pobierają z ZUS renty dla inwalidów wojennych, inwalidów wojskowych, których niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową oraz osoby pobierające renty rodzinne po uprawnionych do tych świadczeń, mogą zarobkować bez ograniczeń i nie muszą powiadamiać ZUS o osiąganych zarobkach.
Informacji do ZUS nie muszą także składać uczniowie szkół ponadpodstawowych i studenci, którzy nie ukończyli 26 lat, a są zatrudnieni na umowie-zleceniu lub agencyjnej (z wyjątkiem uczniów pobierających renty socjalne).
Osoby, które pobierają renty socjalne, nie podlegają rozliczeniu rocznemu. Podejmując zatrudnienie, powinni niezwłocznie powiadomić ZUS o podjęciu pracy i wysokości osiągniętego przychodu. Renta socjalna nie przysługuje w przypadku osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
