Komisja Europejska postępowanie przeciw Instagramowi i Facebookowi wszczęła w maju 2024 roku, na podstawie aktu o usługach cyfrowych.
W toku postępowania KE wykorzystała wytyczne aktu o usługach cyfrowych z 2025 r. w sprawie ochrony małoletnich – jako punkt odniesienia do oceny przestrzegania przez Instagram i Facebook obowiązku zapewnienia wysokiego poziomu prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich. "W wytycznych dotyczących aktu o usługach cyfrowych określono szacowanie i weryfikację wieku jako odpowiedni i proporcjonalny sposób zapewnienia wysokiego poziomu prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich. Aby wszystkie technologie zapewniające wiek były skuteczne, muszą być dokładne, niezawodne, solidne, nieinwazyjne i niedyskryminujące" – opisano w komunikacie Komisji.
W środę KE poinformowała, że wstępnie stwierdziła, iż Instagram i Facebook Meta naruszają akt o usługach cyfrowych "za brak starannej identyfikacji, oceny i ograniczenia ryzyka związanego z dostępem małoletnich poniżej 13. roku życia do ich usług".
Komisja Europejska: Instagram i Facebook nieskutecznie blokują młodsze dzieci
W komunikacie Komisji podkreślono, że pomimo własnych warunków Meta określających minimalny wiek bezpiecznego dostępu do Instagrama i Facebooka na 13 lat, środki wprowadzone przez firmę w celu egzekwowania tych ograniczeń nie wydają się skuteczne. Środki te nie uniemożliwiają odpowiednio dzieciom w wieku poniżej 13 lat dostępu do ich usług ani nie pozwalają na ich szybką identyfikację i usunięcie, jeżeli już uzyskały dostęp.
Wskazano, że przykładowo podczas tworzenia konta osoby w wieku poniżej 13 lat mogą wprowadzić fałszywą datę urodzenia, która sprawia, że mają co najmniej 13 lat, bez skutecznych kontroli sprawdzających poprawność deklarowanej przez siebie daty urodzenia.
"Narzędzie Meta do zgłaszania nieletnich poniżej 13 roku życia na platformie jest trudne w użyciu i nieskuteczne, wymaga do siedmiu kliknięć, aby uzyskać dostęp do formularza sprawozdawczego, który nie jest automatycznie wstępnie wypełniony informacjami użytkownika. Nawet jeśli osoba w wieku poniżej 13 roku życia jest zgłaszana jako osoba poniżej progu wieku, często nie ma odpowiednich działań następczych, a zgłaszany małoletni może po prostu nadal korzystać z usługi bez jakiejkolwiek kontroli" – opisała Komisja Europejska.
Zaznaczyła, że "opiera się to na niepełnej i arbitralnej ocenie ryzyka, w której niewłaściwie określa się ryzyko, że małoletni w wieku poniżej 13 lat będą mieli dostęp do Instagrama i Facebooka i będą narażeni na doświadczenia nieodpowiednie do wieku".
Według KE ocena Meta jest sprzeczna z dużymi dowodami z całej Unii Europejskiej wskazującymi, że około 10-12 proc. dzieci poniżej 13 roku życia korzysta z Instagrama lub Facebooka. "Ponadto wydaje się, że Meta zignorowała łatwo dostępne dowody naukowe wskazujące, że młodsze dzieci są bardziej narażone na potencjalne szkody spowodowane przez usługi takie jak Facebook i Instagram" – dodała KE.
Komisja uważa, że na obecnym etapie Instagram i Facebook "muszą zmienić swoją metodykę oceny ryzyka, aby ocenić, jakie zagrożenia pojawiają się na Instagramie i Facebooku w Unii Europejskiej i jak się one przejawiają". "Ponadto Instagram i Facebook muszą wzmocnić swoje środki w celu zapobiegania, wykrywania i usuwania nieletnich w wieku poniżej 13 lat z ich usług. Meta musi skutecznie przeciwdziałać ryzyku, którego mogą doświadczyć na platformach osoby niepełnoletnie w wieku poniżej 13 lat, i ograniczać to ryzyko, co musi zapewnić osobom niepełnoletnim wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony" – wyliczono w komunikacie.
KE podkreśliła, że jej wstępne ustalenia opierają się na dogłębnym dochodzeniu, które obejmowało analizę raportów z oceny ryzyka Instagrama i Facebooka, wewnętrznych danych i dokumentów, a także odpowiedzi platform na prośby o informacje. Prace Komisji były wspierane przez wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego i ekspertów ds. ochrony małoletnich w całej Unii.
Komisja czeka na odpowiedź Meta Platforms
Obecnie Meta Platforms ma możliwość zbadania dokumentów zawartych w aktach dochodzenia Komisji Europejskiej i udzielenia pisemnej odpowiedzi na wstępne ustalenia. Może też podejmować środki w celu zaradzenia naruszeniom na swoich platformach, zgodnie z wytycznymi aktu o usługach cyfrowych z 2025 r.
Komisja zapowiada, że jeśli jej opinie zostaną ostatecznie potwierdzone, może "wydać decyzję stwierdzającą nieprzestrzeganie przepisów, w wyniku której może zostać nałożona grzywna proporcjonalna do naruszenia, która w żadnym przypadku nie może przekroczyć 6 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu dostawcy". KE może również nakładać okresowe kary pieniężne, aby zmusić platformę do przestrzegania przepisów.
Zaznaczono, że wstępne ustalenia KE nie przesądzają o ostatecznym wyniku dochodzenia.
