Stowarzyszenie Filmowców Polskich – Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych ogłosiło 14 września, że skierowało do sądu pozew przeciwko Heliosowi o zapłatę wynagrodzeń za wyświetlanie filmów. Według organizacji sieć jednostronnie zmieniła zarówno stawkę tantiem, jak i podstawę ich naliczania. SFP-ZAPA twierdzi również, że Helios całkowicie wstrzymał wpłaty za kilka miesięcy 2025 roku.
Anna Marucha, dyrektorka komunikacji korporacyjnej i rzeczniczka prasowa Agory, do której należy sieć, poinformowała nas, że Helios potwierdził zakończenie realizacji umowy z SFP-ZAPA w kwietniu 2025 roku. Spółka zakwestionowała stanowisko organizacji dotyczące należnych opłat.
– Helios nie jest w stanie zidentyfikować samodzielnie grupy twórców reprezentowanych przez ZAPA, który konsekwentnie odmawia przekazania tej informacji – przekazała sieć.
Helios płaci 0,25 proc. od wpływów z polskich filmów
SFP-ZAPA wskazuje, że stosowana przez organizację stawka wynosi 1,05 proc. wszystkich wpływów z wyświetlania filmów. Helios rozlicza się według stawki 0,25 proc., a od maja 2025 roku podstawą jej naliczania są wyłącznie przychody z wyświetlania polskich produkcji.
Według danych podanych przez spółkę polskie filmy odpowiadają w 2026 roku za około 15 proc. jej wpływów ze sprzedaży biletów. Helios tłumaczy, że to ograniczenie podstawy rozliczeń, obok obniżenia stawki, odpowiada za spadek kwot przekazywanych SFP-ZAPA.
Sieć podaje, że stawkę 0,25 proc. zaproponowały stowarzyszenia zrzeszające kina w postępowaniu przed Komisją Prawa Autorskiego. Jak twierdzi Helios, komisja dotąd nie rozstrzygnęła sprawy stawek, a poziom opłat wskazywany przez SFP-ZAPA nie jest wiążący.
– Helios konsekwentnie stosuje tę stawkę, wypłacając należności na rzecz polskich twórców. Stawka, której domaga się ZAPA, nie jest stawką obowiązującą i należną. ZAPA odmawia negocjacji w tej sprawie – przekazała spółka.
SFP-ZAPA przedstawia przebieg sporu inaczej. Według organizacji zmiany zasad rozliczeń nie zostały poprzedzone negocjacjami prowadzącymi do porozumienia, a przyjęte przez Heliosa warunki są znacznie mniej korzystne od stosowanych w setkach umów z kinami w Polsce.
Spór o reprezentowanie zagranicznych twórców
Helios podkreśla, że rozbieżność stanowisk dotyczy przede wszystkim prawa SFP-ZAPA do pobierania tantiem za filmy zagraniczne, w tym amerykańskie. Sieć kwestionuje, czy organizacja reprezentuje ich twórców i przekazuje im pobrane wynagrodzenia.
Spółka powołuje się na orzeczenia Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2023 roku oraz 19 września 2024 roku. W jej interpretacji pobieranie tantiem na rzecz zagranicznych twórców powinno wiązać się z ich rzeczywistą reprezentacją i późniejszą wypłatą środków uprawnionym osobom.
Helios zadeklarował gotowość wypłacania wynagrodzeń zagranicznym twórcom na analogicznych zasadach jak polskim, jeśli SFP-ZAPA potwierdzi ich reprezentowanie oraz przekazywanie im zgromadzonych pieniędzy.
Sieć chce zwrotu wcześniejszych opłat
SFP-ZAPA poinformowało również, że Helios złożył pozew o zwrot wszystkich należności uregulowanych na podstawie wcześniejszych ugód sądowych i umowy generalnej. Organizacja ocenia te roszczenia jako próbę odebrania filmowcom wypłaconych wynagrodzeń.
Helios w odpowiedzi określił swoje żądanie jako zwrot wszystkich opłat, które (w świetle przywoływanego wcześniej orzecznictwa) można uznać za pobrane nienależnie. Nie podał kwoty roszczenia ani okresu, którego ono dotyczy. Nie wyjaśnił też osobno zarzutu całkowitego wstrzymania wpłat za kilka miesięcy 2025 roku.
– Pozew przeciwko Heliosowi nie jest wyłącznie sporem o rozliczenia z jedną siecią kin. To działanie podejmowane w obronie zasad, które mają znaczenie dla całego środowiska filmowego i dla wszystkich twórców, których prawa reprezentujemy – stwierdził Dominik Skoczek, dyrektor SFP-ZAPA.
Helios zapowiedział z kolei, że jeśli informacja o wniesieniu pozwu przeciwko sieci się potwierdzi, będzie dążył do sądowej weryfikacji zasad poboru i podziału tantiem.
W 2025 roku spółka Helios w ujęciu jednostkowym osiągnęła 491,9 mln zł przychodów sprzedażowych. Rok do roku zwiększyły się one o 6,7 proc. z 461,16 mln. Zyskowność netto Heliosa w 2025 roku poszła w górę dużo mocniej od przychodów: z 43,07 do 64,52 mln zł
Z kolei należąca do Heliosa spółka Helios Media, zajmująca się sprzedażą oferty reklamowej kin tej sieci, w zeszłym roku osiągnęła wzrost przychodów r/r o 16,9 proc. do 37,79 mln zł.
