Tak rodziła się telewizja. BBC świętuje 90 lat

Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.

Emisja pierwszego regularnego programu telewizyjnego rozpoczęła się 2 listopada o godzinie 15.00 od przemówienia urzędników państwowych i wypowiedzi producenta programu Cecila Maddena, który opowiadał o kulisach telewizji.

Kolejnym punktem programu był występ Orkiestry Telewizyjnej BBC, która akompaniowała gwieździe musicalu Adele Dixon. Emisję zakończono o godz. 16.00. Nadawanie zostało przerwane na pięć godzin. Władze stacji BBC tłumaczyły, że pomiędzy poszczególnymi programami powinno być kilka godzin przerwy, aby uniknąć przemęczenia oczu widzów w domu.

Władze BBC szacowały, że w Londynie i okolicach transmisje oglądało ok. 400 widzów. Pierwszy program telewizyjny BBC składał się z dwóch godzinnych odcinków nadawanych w godzinach 15–16 i 21–22. Program wieczorny rozpoczęła audycja rozrywkowa. Wieczór zakończył się dziesięciominutowym wydaniem "British Movietone News", namiastką przyszłych programów informacyjnych. To, co zaczęło się skromnie w listopadzie 1936 r., stało się zalążkiem zupełnie nowej branży. Fragmenty pierwszego regularnego programu telewizyjnego BBC można zobaczyć na portalu YouTube.

Prasa brytyjska była sceptyczna. Opiniotwórczy "The Times" zastanawiał się, czy telewizja kiedykolwiek będzie w stanie konkurować z kameralnym charakterem radia lub widowiskowością kina. Ten sceptycyzm nie trwał jednak długo.

"Gdy początkowy entuzjazm opadł, harmonogram szybko się ustabilizował. Pracownicy BBC uczyli się telewizyjnego rzemiosła – reżyserii, obsługi kamer, miksowania dźwięku i zarządzania studiem – doskonaląc swoje techniki z dnia na dzień" – wspominał Cecil Madden, w wywiadzie telewizyjnym przeprowadzonym w 1976 r. Madden wspominał również, że nie wszyscy w BBC byli pod wrażeniem.

Księgowi firmy obawiali się stosunkowo wysokich kosztów funkcjonowania telewizji w porównaniu z radiem. "Powszechnie jednak uważano, że nowe medium, jakim jest telewizja – i rynek odbiorników – nie utrzyma się, jeśli skupimy się wyłącznie na technologii" – wspominał Madden.

Wybuch II wojny światowej wstrzymał nadawanie programów telewizyjnych BBC, ale w 1946 r. usługa ta została wznowiona z nową energią. W tym samym roku firma Radio Rentals rozpoczęła dzierżawę telewizorów, co zwiększyło dostępność tego medium i podniosło poziom oglądalności. Przez kilkanaście lat BBC była monopolistą w dziedzinie telewizji w Wielkiej Brytanii. Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero w latach 50. wraz z wprowadzeniem nowych stacji telewizji komercyjnej.

Teoretyczne podstawy telewizji zostały opracowane na przełomie XIX i XX w. Działo się to równolegle w wielu krajach świat. Choć Polska była wówczas pod zaborami, kilku polskich wynalazców prowadziło też takie badania (m.in. Jana Szczepanik i Mieczysław Wolfke). Kolejne lata były czasem udoskonalania technik przesyłu obrazu na odległość. W Wielkiej Brytanii w 1924 r. młody szkocki inżynier John Logie Baird opracował metodę umożliwiającą transmisję i ponowną konwersję prostego obrazu. Pod koniec lat 20. rozpoczęto emisje eksperymentalne.

Prace nad rozwojem telewizji przyhamowały z powodu światowego kryzysu gospodarczego, który rozpoczął się w 1929 r. W 1934 r. rząd brytyjski powołał komisję do określenia przyszłości telewizji. Doszła ona do wniosku, że BBC powinna formalnie uruchomić regularną emisję programu.

W 1935 r. ruszyły przygotowania – zatrudniono ludzi i rozpoczęto poszukiwania talentów telewizyjnych. Nowe medium stawiało wysokie wyzwania, odmienne od konkurencyjnego radia. Równolegle przeprowadzano transmisje testowe. Głównym celem prac było zwiększenie rozdzielczości przesyłanego obrazu, co przekładało się na jakość oglądanego programu. Choć pionierem telewizji w Wielkiej Brytanii był John Baird, BBC, rozpoczynając regularną emisję programu, zdecydowało się na wykorzystanie konkurencyjnej, nowocześniejszej technologii 405-liniowej Marconi-EMI. Zapewniała ona dużo lepszą jakość obrazu niż system Bairda.

Telewizja BBC znalazła swoje miejsce w Alexandra Palace, w północnym Londynie. Stamtąd w środę 26 sierpnia 1936 r. BBC wyemitowała pierwszy program telewizyjny na żywo w wysokiej rozdzielczości, przeznaczony dla publiczności na wystawie Radiolympia. Nieco ponad dwa miesiące później, 2 listopada BBC rozpoczęło nadawanie regularnego programu telewizyjnego.

W Polsce rozwój telewizji był nieco opóźniony w stosunku do Wielkiej Brytanii. W 1935 r. w Państwowym Instytucie Telekomunikacyjnym ruszyły prace nad uruchomieniem stacji telewizyjnej. W 1937 r. na 16. piętrze Prudentiala (obecnie w budynku tym mieści się Hotel Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 9) rozpoczęła działalność eksperymentalna stacja telewizyjna. Próbna transmisja telewizyjna odbyła się 5 października 1938 r.

Pierwsza oficjalna emisja programu telewizyjnego odbyła się 26 sierpnia 1939 r., wówczas pokazano film fabularny "Barbara Radziwiłłówna". W Warszawie było wtedy ok. 30 telewizorów. Dalszy rozwój prac nad telewizją w Polsce przerwał wybuch II wojny światowej.

Latem 1939 r. odbiorniki telewizyjne można było kupić w Wielkiej Brytanii, w której telewizja regularnie nadawała od 1936 r. Najtańszy telewizor kosztował tam równowartość ok. 1500 zł. Robotnik w Polsce w fabryce zarabiał wówczas ok. 120 – 150 zł, tyle samo co nauczyciele i urzędnicy niskiego szczebla.

źródło: PAP