Alergia pokarmowa to każda niepożądana, mająca immunologiczne podłoże reakcja organizmu na pokarm. Jej objawy to m.in. obrzęk, wysypka, swędzenie skóry, katar, bóle głowy lub brzucha. Alergia pokarmowa może wystąpić w każdym wieku, jednak najbardziej narażone są na nią małe dzieci ze względu na słabo rozwinięty układ immunologiczny i pokarmowy. Alergia pokarmowa występuje u ok. 6–8 proc. niemowląt, 3–4 proc. dzieci i młodzieży oraz u 1–3 proc. dorosłych. W przypadku dzieci najczęstszym alergenem jest białko mleka krowiego. Inne częste alergeny to soja, gluten, białko jaja kurzego i orzechy.
– Najważniejsze to zidentyfikować czynnik alergizujący. Jeżeli u małego dziecka mamy podejrzenie wystąpienia alergii w reakcji na białko mleka krowiego, to pierwszym krokiem, jaki podejmujemy po potwierdzeniu alergii, jest wprowadzenie diety bezmlecznej – mówi lek. med. Agnieszka Rudzka-Kocjan, specjalista pediatra.
Zamiast mleka należy podawać dziecku mieszanki zastępcze, tzw. hydrolizaty wysokiego stopnia. Stosować je należy tylko pod kontrolą lekarza. Jeżeli dziecko jest karmione piersią, dietę bezmleczną powinna stosować matka – nie ma konieczności rezygnacji z karmienia naturalnego.
Należy pamiętać, że w przypadku alergii na białko mleka krowiego z diety dziecka należy wyeliminować nie tylko mleko (mleko modyfikowane zastąpić hydrolizatem wysokiego stopnia), lecz także wszystkie produkty, które je zawierają, a więc kefiry, lody, jogurty, sery, śmietanę, masło i niektóre słodycze. Mleko krowie może się znajdować także w pieczywie, np. żytnim i pszennym, drożdżówkach czy ciastkach, zupach i sosach w proszku oraz wędlinach drobiowych. Niektóre z tych produktów nie są właściwe dla dzieci, nawet jeśli nie cierpią na alergię na białko mleka krowiego.
– Wielu rodziców nieświadomie popełnia błędy, włączając w dietę dla małego alergika produktów, w których jest ukryty alergen w postaci dodatku mleka bądź jego przetworów. Rozwiązaniem tego problemu może być bardzo uważne studiowanie składów produktów podanych na etykietach – mówi lek. med. Agnieszka Rudzka-Kocjan.
– Dietę eliminacyjną po potwierdzeniu alergii na białko mleka krowiego zazwyczaj prowadzimy do 9.–12. miesiąca życia dziecka przez co najmniej 6 miesięcy. W przypadku uczulenia na soję lub gluten szukamy takich zbóż bądź takich składników odżywczych, które nie zawierają właśnie tych elementów – mówi lek. med. Agnieszka Rudzka-Kocjan.
Na rynku są dostępne bezglutenowe produkty zbożowe, które nie zawierają białka mleka krowiego ani białka soi, a przeznaczone są do urozmaicania diety niemowląt już po 4. miesiącu życia.
Zdaniem ekspertów alergie pokarmowe to najczęściej występująca obecnie postać alergii, a na coraz częstsze jej występowanie wpływ mają m.in. zanieczyszczenie środowiska oraz spożywanie wysoko przetworzonej żywności. Z danych programu Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce wynika, że Polska jest w czołówce krajów pod względem występowania objawów alergicznych.
