Polska nie jest motoryzacyjna potęgą. Z krajowych zakładów pochodzi zaledwie 0,7 proc. światowej produkcji nowych samochód i części do nich. Mimo to branża samochodowa stanowi znaczącą część polskiej gospodarki.
– Motoryzacja odpowiada za 8 proc. całej wartości dodanej polskiej gospodarki. To tyle, co cała energetyka – mówi Artur Tomaszewski, prezes zarządu DNB Bank Polska. – W branży zatrudnionych jest 800 tys. osób, czyli aż 6 proc. wszystkich pracujących w Polsce. Jeśli możemy mówić o jakimś trendzie wieloletnim, to jest on rosnący, bo znaczenie motoryzacji w polskiej gospodarce rośnie z roku na rok.
Branża motoryzacyjna to jest biznes globalny. Produkcja w Polsce przeznaczona jest głównie na eksport. Jak wskazuje raport DNB Bank Polska i Deloitte, największymi hitami eksportowymi są części i akcesoria (76 proc. produkcji trafia na eksport) oraz samochody osobowe (89 proc.). Blisko 80 proc. eksportu trafia do krajów UE – największym odbiorcą są Niemcy (29 proc.). Polski przemysł motoryzacyjny ma w UE silnie ugruntowaną pozycję, wręcz wypierając innych dostawców, np. z Chin czy Turcji.
– Z drugiej strony jednak obserwujemy pewną stagnację, która przyszła po kryzysie w 2009 roku – zwraca uwagę Artur Tomaszewski. – Produkcja aut w Polsce spadła o połowę od tego momentu. Słaby jest również popyt wewnętrzny na nowe samochody.
Ze względu na słaby rynek wewnętrzny Polska w ostatnich latach często przegrywała z innymi państwami regionu w walce o zainteresowanie inwestorów z branży.
– Mamy bardzo dobrze oceniane specjalne strefy ekonomiczne. Mamy poprawiającą się infrastrukturę transportową, która jest kluczowa w tej branży. Mamy relatywnie niskie koszty pracy, porównywalne do naszych sąsiadów. Mimo to w ostatnim czasie przegraliśmy kilka poważnych bitew z Czechami, ze Słowacją i z Węgrami o nowe inwestycje i nowych inwestorów – mówi prezes DNB Bank Polska. – Naszym zdaniem jednym z problemów może być problem ciągle słabego popytu wewnętrznego.
Jak podaje Samar, działające w Polsce koncerny samochodowe wyprodukowały w 2014 roku 578 tys. nowych aut, o 0,56 proc. więcej niż rok wcześnie. Jednocześnie – jak podaje Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego – Polacy kupili w tym czasie 327 tys. nowych samochodów, czyli o blisko 13 proc. więcej niż w roku 2013.
– Kupujemy mało nowych samochodów. Nie jest to kwestia zamożności społeczeństwa, bo porównując do Czech, Węgier i Słowacji – czyli państw o podobnej zamożności obywateli – kupujemy dwukrotnie mniej nowych aut – ocenia Tomaszewski. – Naszym zdaniem problemem może być to, że importujemy zbyt wiele aut używanych. Rozwiązaniem mogłyby być jakieś systemy fiskalne, które stymulowałyby do zakup nowych aut, a ograniczały import używanych, czyniąc go mniej opłacalnym.
Z raportu PZPM wynika, że w 2014 roku sprowadziliśmy z zagranicy ponad 708 tys. używanych samochodów.
