Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.
W niedzielnym wydaniu "Faktów po Faktach" Piotr Kraśko zapytał Rafała Brzoskę, czy prezydent Karol Nawrocki dobrze zrobił, wetując ustawę dotyczącą blokowania nielegalnych treści w internecie, czy też należało ją inaczej napisać. Rozmowa dotyczyła oszukańczych reklam, w których bezprawnie wykorzystywany jest m.in. wizerunek szefa InPostu.
Brzoska ocenił, że ustawa nie rozwiązywała tego problemu, i wskazał na "zerową odpowiedzialność finansową platform". Jednocześnie zaznaczył, że rozumie argumenty rządu oraz prezydenta. Apelował do obu stron o rozmowę i wypracowanie kompromisu.

"Zgadzam się z Rafałem Brzoską"
O ocenę tych słów poprosiliśmy Katarzynę Szymielewicz, prawniczkę i prezeskę Fundacji Panoptykon. – Zgadzam się z Rafałem Brzoską, że – akurat w tej sprawie – ustawa zmieniałaby niewiele. Jako Panoptykon rekomendowaliśmy wprowadzenie do niej poprawki, która pozwoliłaby Prezesowi UKE interweniować w sprawie treści wykorzystujących, niezgodnie z prawem, dane osobowe (w tym wizerunek), ale nie zdecydował się na to ani Sejm, ani Senat.
Jak dodaje, przedstawiciele rządu zapewniali wówczas, że na ten problem odpowie inna ustawa, obejmująca także deep fejki.
Szymielewicz wskazuje, że część reklam fikcyjnych inwestycji mogłaby zostać objęta procedurą związaną z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Wymagałoby to jednak wykazania dodatkowych okoliczności.
– Niektóre reklamy fikcyjnej inwestycji można by podciągnąć pod art. 190a § 2 kodeksu karnego (kradzież tożsamości) albo art. 286 § kodeksu karnego (oszustwo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej), ale na pewno byłoby to trudniejsze dowodowo, niż samo zgłoszenie nielegalnego wykorzystania wizerunku – tłumaczy.

Prezeska Panoptykonu odnosi się również do finansowych konsekwencji dla platform. Jak wyjaśnia, zawetowane przepisy przewidywały inny sposób wyegzekwowania reakcji serwisu na nielegalne treści.
– Ustawa zawetowana przez PKN nie przewiduje kar finansowych, co ma sens, ponieważ polskie sądy i urzędy mają bardzo ograniczone możliwości ich egzekwowania wobec big techów. Za to przewiduje inną, potencjalnie mocniejszą, sankcję: możliwość zablokowania całego serwisu, jeśli serwuje treści nielegalne i nie reaguje na żądania usunięcia kierowane przez PUKE – wskazuje Szymielewicz.
Unijny akt o usługach cyfrowych
Osobnym źródłem obowiązków największych platform pozostaje obowiązujący unijny akt o usługach cyfrowych. To właśnie na jego podstawie Komisja Europejska może badać, czy firmy właściwie przeciwdziałają zagrożeniom związanym z działaniem swoich serwisów.

– Bardzo wysokie kary finansowe (do 6 proc. globalnego przychodu) przewiduje za to sam akt o usługach cyfrowych, zgodnie z którym wielkie platformy mają obowiązek nie tylko reagować na zgłoszenia treści naruszających prawo, ale wręcz zapobiegać zagrożeniom dla praw człowieka (w tym ochrony prywatności), praw konsumenta i debaty publicznej – podkreśla prezeska Panoptykonu.
Jak dodaje, nie robiąc tego, np. przepuszczając reklamy scamu i dopuszczając notoryczne naruszanie prawa do prywatności, wielkie platformy narażają się na dochodzenie Komisji Europejskiej i kary.
W tym kontekście przywołuje postępowanie dotyczące właściciela Facebooka i Instagrama: – Takie dochodzenie w sprawie reklam naruszających DSA przeciwko firmie Meta już się toczy. Polski rząd dołożył do niego dowody zgromadzone przez prawników Rafała Brzoski.

Kulisty prezydenckiego weta
Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację 13 listopada. Przygotowane przez Ministerstwo Cyfryzacji przepisy miały umożliwić wydawanie nakazów ograniczenia dostępu do nielegalnych materiałów. Zapewniały też użytkownikom możliwość kwestionowania bezpodstawnych blokad nakładanych przez platformy.
Nawrocki uzasadniał decyzję zagrożeniem dla wolności wypowiedzi i zakwestionował rozszerzenie kompetencji urzędników w zakresie blokowania treści. Resort cyfryzacji przekonywał, że ustawa usprawniłaby ochronę użytkowników, szczególnie dzieci.
Jak opisywaliśmy wcześniej w Wirtualnemedia.pl, radca prawny Maciej Groń z zespołu Dyżurnet.pl w NASK oceniał, że nowe przepisy mogły poprawić reakcje platform na zgłoszenia, m.in. za pomocą kar finansowych. Wskazywał również na możliwość blokowania stron ignorujących nakazy oraz ochronę użytkowników przed błędnymi decyzjami moderacyjnymi.

Zawetowana nowelizacja była jedną z dwóch ustaw przygotowanych po wcześniejszym prezydenckim wecie. Osobną ustawę powierzającą prezesowi UKE funkcję koordynatora ds. usług cyfrowych Nawrocki podpisał. Weszła ona w życie 6 listopada.










