Prezydent zawetował ustawę o blokowaniu nielegalnych treści w internecie. Minister cyfryzacji ostro reaguje

Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.

O zawetowaniu ustawy prezydent Karol Nawrocki poinformował w piątek, 13 listopada, na swojej stronie internetowej oraz w serwisie X – podała Polska Agencja Prasowa.

Przygotowana przez Ministerstwo Cyfryzacji nowelizacja ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną miała wprowadzić procedury pozwalające na szybkie wydawanie nakazów ograniczenia dostępu do nielegalnych treści w internecie, w tym materiałów zawierających mowę nienawiści.

Nowe regulacje miały jednocześnie zapewnić ochronę praw użytkowników, także w sytuacjach, gdy platformy internetowe bezpodstawnie ograniczają im dostęp do publikowanych materiałów lub usług.

Decyzja prezydenta wywołała ostrą reakcję przedstawicieli rządu. – To weto to nie tylko wyrzucenie do kosza przepisów, ale przyzwolenie na hejt, nienawiść i śmierć, którą Internet również niesie. Za to wszystko Prezydent bierze osobistą odpowiedzialność – napisał w serwisie X wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, cytowany przez PAP.

Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski nazwał decyzję "skandaliczną". – Prezydent po raz drugi zablokował ustawę, która miała chronić Polaków przed najgroźniejszymi przestępstwami w internecie. Namawianie do samobójstwa. Zlecenia zabójstwa. Materiały, które krzywdzą dzieci. To nie są opinie ani "kontrowersyjne treści". To są przestępstwa – stwierdził Standerski we wpisie przytoczonym przez PAP.

Prezydent, tłumacząc weto, zauważył, że na początkowym etapie prac nad nowym projektem przepisów uwzględniono jego sugestie. – Wydało się, że sprawy idą w dobrą stronę. Jednak na końcowym etapie prac nad drugą ustawą w Senacie ponownie rozszerzono kompetencje urzędnicze w zakresie blokowania treści. Wróciło widmo urzędnika cenzora, który będzie podejmował decyzje, co wolno, a czego nie wolno w internecie. Rolą urzędnika nie jest wydawanie wyroków, czy dana treść była przestępstwem, czy nie – mówił prezydent Nawrocki.

Zdaniem głowy państwa to wyłącznie kompetencja wymiaru sprawiedliwości i niezawisłych sędziów. Nawrocki przypomniał, że rząd chciał szybkiego wprowadzenia nowych przepisów po serii ataków nożowników. Narzekano wówczas na brak odpowiednich przepisów. W kolejnych dniach okazało się, że te działania były możliwe, zgodnie z obowiązującym prawem. – To było kolejne kłamstwo. Wykorzystano tragedię, zastosowano szantaż emocjonalny, by przepchnąć przepisy, które dają rządowi arbitralną kontrolę do decydowania o tym, co możemy, a czego nie możemy mówić, pisać czy publikować – przekonywał Nawrocki. Zauważył, że istnieją przepisy, które pozwalają walczyć z terroryzmem.

W jego ocenie przepisy w proponowanej formie groziłyby zamknięciem całego serwisu po jednym nielegalnym komentarzu. Powołał się przy tym na słowa wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego, który miał zapowiadać wyłączenie całych platform.

Zdaniem Macieja Gronia, radcy prawnego z działającego w ramach NASK zespołu Dyżurnet.pl, zawetowane przepisy mogły poprawić skuteczność walki z nielegalnymi treściami w internecie.

Ekspert w rozmowie z PAP zwrócił uwagę, że jednym z największych problemów jest obecnie niewystarczająca reakcja platform cyfrowych na zgłoszenia użytkowników. – Zawetowana ustawa mogła tę sytuację zmienić, poprawiając responsywność platform, m.in. za pomocą dotkliwych kar finansowych. Milczenie platformy nie musi oznaczać bezradności pokrzywdzonego – ocenił Groń.

Nowelizacja przewidywała wprowadzenie procedury umożliwiającej żądanie usunięcia lub zablokowania konkretnego nielegalnego materiału. Uprawnienia do wydawania odpowiednich nakazów miał otrzymać koordynator ds. usług cyfrowych.

Groń podkreślił, że nie oznaczałoby to możliwości dowolnego blokowania materiałów przez urząd. Zakres nielegalnych treści objętych procedurą miał być określony w ustawie.

W przypadku braku reakcji usługodawcy koordynator mógłby również doprowadzić do wpisania strony do odpowiedniego rejestru i jej zablokowania. Szczególne znaczenie miało to mieć w przypadku materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM), które zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami miały być usuwane w ciągu maksymalnie 24 godzin.

Ekspert wskazał, że największe platformy zazwyczaj bardzo szybko reagują na tego rodzaju materiały. Problem stanowią natomiast mniejsze serwisy, które nie prowadzą skutecznej moderacji lub z którymi kontakt jest utrudniony.

Według Gronia przepisy miały także zapewnić użytkownikom możliwość kwestionowania błędnych decyzji moderacyjnych platform. – Mogła to być rzeczywista walka o wolność słowa w internecie – powiedział PAP ekspert.

Zawetowana nowelizacja była jedną z dwóch ustaw przygotowanych przez rząd po wcześniejszym wecie prezydenta dotyczącym wdrożenia unijnego Aktu o usługach cyfrowych.

Druga ustawa, przewidująca powierzenie prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej funkcji koordynatora ds. usług cyfrowych, została podpisana przez Karola Nawrockiego pod koniec września i weszła w życie 6 listopada.

Jak wyjaśnił PAP Maciej Groń, obowiązujące już przepisy wdrożyły minimum wymagane przez DSA, natomiast zawetowana nowelizacja miała określić szczegółowe procedury ochrony użytkowników i reagowania na nielegalne treści.

Akt o usługach cyfrowych obowiązuje na poziomie Unii Europejskiej, jednak Polska pozostaje ostatnim państwem członkowskim, które nie zakończyło jego wdrażania do krajowego porządku prawnego – informuje PAP.

Brak pełnego wdrożenia regulacji może skutkować wysokimi karami finansowymi, nakładanymi w wyniku postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.