Inwestycje GAZ-SYSTEM dały podstawy do przejścia na kolejny poziom rozwoju polskiego sektora gazowego – otworzyły nowe możliwości przepływów transgranicznych. Dążąc do optymalnego wykorzystania istniejącej infrastruktury, spółka podejmuje działania na rzecz powstania centrum dostaw i dystrybucji gazu dla państw regionu.
Od bezpieczeństwa dostaw do rozwoju rynku
Rok 2022 był najważniejszym sprawdzianem polskiego systemu gazowego od dekad. Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę i gwałtowne zmiany na europejskim rynku gazu potwierdziły znaczenie dywersyfikacji dostaw oraz rozbudowy infrastruktury przesyłowej.
Napięcia na Bliskim Wschodzie, rosnąca globalna konkurencja o dostawy LNG oraz planowane całkowite odejście Unii Europejskiej od rosyjskiego gazu w 2027 roku wpływają na zmienność i niepewność rynku.
Polska jest dziś znacznie lepiej przygotowana na tego typu zakłócenia. Dysponuje nadwyżkami przepustowości, które mogą być wykorzystywane również w celach komercyjnych i integracji rynków ościennych.
Kluczowe zadania operatora sieci gazowej
GAZ-SYSTEM odpowiada za przesył gazu ziemnego w Polsce, zarządza krajową siecią gazociągów wysokiego ciśnienia oraz jest właścicielem i operatorem gazociągu Baltic Pipe i Terminala LNG w Świnoujściu. W grupie kapitałowej spółki działa również Gas Storage Poland, operator podziemnych magazynów gazu.
Rolą GAZ-SYSTEM nie jest handel paliwem, lecz zapewnienie warunków do jego bezpiecznego i efektywnego transportu. Spółka odpowiada za utrzymanie i rozwój infrastruktury do importu, przesyłu i eksportu gazu. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie ciągłości dostaw i reagowanie na potrzeby odbiorców. Ważną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa zasilania odgrywają połączenia transgraniczne, czyli interkonektory z sieciami gazowymi innych państw w Europie.
Polski system przesyłowy jest już połączony z infrastrukturą Danii, Niemiec, Litwy, Czech, Słowacji i Ukrainy. Ponadto nasz kraj zwiększa techniczne zdolności odbioru LNG dzięki powstającym nowym terminalom FSRU w Zatoce Gdańskiej. Większą elastyczność systemu zapewniają kolejne inwestycje, takie jak integracja gazociągu jamalskiego z krajowym systemem przesyłowym oraz budowa tłoczni gazu we Lwówku. Równolegle w fazie projektowej jest blisko 690 kilometrów nowych gazociągów.
Infrastruktura dla nowej roli Polski
Perspektywa rozwoju Polski jako regionalnego centrum gazowego była jednym z tematów międzynarodowej debaty o bezpieczeństwie energetycznym podczas wrześniowego forum G20 z udziałem ministrów energii.
– Polska zbudowała dziś pozycję, która pozwala nam nie tylko skutecznie zabezpieczać własne dostawy energii, ale także wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne całego regionu. Jesteśmy gotowi stać się hubem gazowym dla regionu pod kątem przesyłu i magazynowania gazu, aby trwale ograniczyć zależność od rosyjskich surowców i wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Europy Środkowo-Wschodniej – powiedział na konferencji Miłosz Motyka, minister energii.
Kluczowe znaczenie dla tej strategii ma Program FSRU (Floating Storage Regasification Unit), największa inwestycja GAZ-SYSTEM.
Pływająca jednostka LNG w Zatoce Gdańskiej będzie mogła odbierać, magazynować i regazyfikować do 6,1 mld m sześc. gazu rocznie. Uruchomienie pierwszego terminala FSRU planowane jest na początek 2028 roku. Inwestycja obejmuje również budowę nabrzeża, gazociągu podmorskiego oraz 250 kilometrów gazociągów lądowych łączących Gdańsk z Gustorzynem.
GAZ-SYSTEM podjął już decyzję o budowie drugiej pływającej jednostki LNG – FSRU2 – o takich samych mocach regazyfikacyjnych. Rezerwacja 74 proc. jej przepustowości przez kilka firm z sektora elektroenergetycznego potwierdziła zapotrzebowanie rynku.
WIDEOPalowanie pod nabrzeże pływającego terminala LNG w Gdańsku
Po uruchomieniu obu jednostek zdolności importowe LNG będące w dyspozycji spółki przekroczą 20 mld m sześc. rocznie w 2030 roku. Natomiast łączna zdolność wprowadzania gazu do krajowego systemu przez wszystkie punkty wejścia wyniesie wówczas ok. 50 mld m sześc. rocznie. Stworzy to dodatkowe możliwości zaopatrzenia odbiorców w Polsce i państwach sąsiednich.
W 2025 roku GAZ-SYSTEM przesłał 22,8 mld m sześc. gazu, z czego 2 mld m sześc. stanowił eksport, co potwierdza potencjał rozwoju hubu gazowego w Polsce. Operator systematycznie podnosi atrakcyjność ekonomiczną świadczonych usług przesyłowych. Wprowadzenie od 1 stycznia 2027 roku jednego systemu bilansowania oraz obniżenie stawek przesyłowych od kilkunastu do kilkudziesięciu procent zwiększy konkurencyjność tranzytu gazu przez Polskę.
Gaz filarem transformacji energetycznej
Gaz ziemny pozostanie ważnym elementem sprawnej transformacji energetycznej w Polsce. Elektrownie gazowe mogą szybko reagować na zmiany zapotrzebowania, uzupełniając produkcję z wiatru i słońca, stabilizując pracę systemu elektroenergetycznego podczas szczytowych poborów energii.
W warunkach stopniowego odchodzenia od paliw kopalnych i potrzeby wsparcia pracy OZE gaz ziemny pełni rolę surowca pomostowego. Taka funkcja wymaga jednak odpornej sieci przesyłowej, wspieranej przez magazyny gazu. Podziemne magazyny umożliwiają akumulację surowca i jego elastyczne udostępnianie w okresach krytycznego zapotrzebowania, stanowiąc wraz z terminalami LNG bufor bezpieczeństwa całego systemu.
GAZ-SYSTEM prowadzi działania zmierzające do zwiększenia pojemności magazynowej z obecnych 3,3 do około 4,1 mld m sześc. W dalszej perspektywie rozważana jest kolejna rozbudowa, uwzględniająca rosnące zapotrzebowanie elektroenergetyki i potrzeby komercyjne hubu gazowego.
Przygotowania do przesyłu nowych nośników energii
Nowoczesna infrastruktura przesyłowa jest projektowana z myślą o stopniowej integracji gazów odnawialnych i zeroemisyjnych - w tym biometanu oraz wodoru. W obszarze biometanu GAZ-SYSTEM rozwija koncepcję zbiorczych punktów zatłaczania, czyli Instalacji Przeładunku Paliwa Gazowego. Pozwolą one odbierać gaz z kilku rozproszonych zakładów produkcyjnych. W ten sposób spółka ułatwia dostęp do sieci, ograniczając koszty przyłączenia, aby stworzyć lepsze warunki dla rozwoju rynku biometanu.
Drugim kierunkiem jest transport wodoru, który wymaga odrębnej infrastruktury. Jako operator systemu przesyłowego wodoru w Polsce do 2036 roku spółka opracowała już pierwszy plan rozwoju tego obszaru, wyznaczający kierunki działań na najbliższą dekadę. W wymiarze międzynarodowym GAZ-SYSTEM współpracuje z operatorami z innych krajów przy projektowaniu transgranicznych magistrali wodorowych, takich jak Nordycko-Bałtycki Korytarz Wodorowy.
Od bezpieczeństwa do przewagi konkurencyjnej
Polska zbudowała solidne podstawy bezpieczeństwa gazowego. Terminale LNG, gazociągi międzysystemowe i krajowe, tłocznie oraz magazyny gazu tworzą spójny system, który zabezpiecza potrzeby polskiej gospodarki i transformacji energetycznej, a jednocześnie wspiera stabilność regionu.
Kolejnym wyzwaniem jest efektywne wykorzystanie nowoczesnej infrastruktury do budowy konkurencyjnego rynku. Strategia GAZ-SYSTEM, łącząca transport gazu ziemnego z przygotowaniem sieci na paliwa przyszłości, umacnia pozycję Polski jako kluczowego węzła w architekturze bezpieczeństwa energetycznego Europy Środkowo-Wschodniej.
