Ten tekst jest częścią naszego cyklu pt. "Marki strategiczne", w którym przyglądamy się firmom istotnym dla polskiej gospodarki.
Znaczenie firmy ma więcej niż jeden wymiar
Polska własność, działalność w Polsce i polskie pochodzenie założyciela to trzy różne rzeczy. Przedsiębiorstwo kontrolowane z kraju może mieć zagraniczne fabryki, a międzynarodowa grupa może utrzymywać tutaj ważne zespoły i produkcję. Sama siedziba prawna również nie mówi wszystkiego o lokalizacji kompetencji i podejmowaniu decyzji.
Dlatego w tym zestawieniu rozróżniamy firmy pełniące funkcje strategiczne oraz przedsiębiorstwa o dużym znaczeniu gospodarczym. Pytamy, jakie zdolności rozwijają, jak są powiązane z Polską i co oznaczałaby utrata ich działalności. Kryterium stanowi brak pełnej państwowej kontroli. To subiektywny wybór, dla porównania na rządowej liście firm o istotnym znaczeniu dla gospodarki krajowej znajduje się ponad 2800 podmiotów!
Logistyka, handel internetowy i płatności
InPost jest ważnym elementem infrastruktury handlu internetowego. W 2025 r. grupa obsłużyła około 1,365 mld przesyłek, a na koniec roku miała 61 196 automatów paczkowych, w tym 28 165 w Polsce. Jej znaczenie wynika z rozbudowanej sieci, technologii logistycznej i powiązań ze sprzedawcami. Dla wielu Polaków stało się gwarantem skutecznej logistyki i kurierki. Spółka ma siedzibę prawną w Luksemburgu; 30 września 2026 r. rozliczono przejęcie kontrolnego pakietu przez konsorcjum Advent, FedEx, A&R i PPF. Zgodnie z ogłoszonymi warunkami transakcji główne biuro miało pozostać w Polsce. W przypadku inPostu nie bez znaczenia pozostaje też fakt, ile podatku CIT w Polsce płaci firma, o czym regularnie przypomina Rafał Brzoska, porównując swoją firmę do skromnych na jej tle wyników zagranicznej konkurencji.
Allegro jest jednym z najważniejszych kanałów dostępu przedsiębiorców do klientów. Według wyników za 2025 r. grupa miała 21 mln aktywnych kupujących, w tym 15,3 mln w Polsce. Holding jest zarejestrowany w Luksemburgu, a akcjonariat pozostaje rozproszony. Znaczenie platformy dla krajowej gospodarki wynika przede wszystkim ze skali obsługiwanego handlu oraz rozwijanych usług sprzedażowych, płatniczych i logistycznych. Dostęp do takiej platformy ma duże znaczenie dla sprzedawców, choć nie oznacza ich niezależności od jej regulaminów i opłat. Zgodnie z "Raportem wpływu" przygotowanym przez firmę KPMG, platforma generuje blisko 1% polskiego PKB oraz wartości dodanej brutto (WDB)
BLIK stał się ważnym elementem krajowej infrastruktury płatniczej. W 2025 r. użytkownicy wykonali 2,9 mld transakcji o wartości 441,5 mld zł, a na koniec roku system miał 20,7 mln aktywnych kont. To liczba kont korzystających z usługi, nie różnych osób. Operatorem jest Polski Standard Płatności, należący do sześciu banków i Mastercarda. Znaczenie BLIKA wynika z jego integracji z bankowością i handlem oraz skali codziennych rozliczeń. Rozwiązanie wyróżnia się na tle ogólnoeuropejskim.
Leki, oprogramowanie i technologie obronne
Polpharma ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa lekowego. Według danych grupy jej działalność w Polsce obejmuje pięć zakładów produkcyjnych i zatrudnienie ponad 4 tys. osób. Wytwarza gotowe leki oraz substancje czynne potrzebne do ich produkcji. Deklaruje też, że jest jedynym producentem w Polsce 42 produktów, wśród których znajdują się leki ratujące życie. Strategiczne znaczenie ma tutaj utrzymywanie zdolności wytwórczych i wiedzy, których odtworzenie wymaga inwestycji, czasu oraz spełnienia wymogów jakościowych.
Adamed rozwija badania i produkcję leków w Polsce, a jednocześnie zwiększa działalność międzynarodową. Ma zakłady w Pabianicach i Ksawerowie, należy do niego wietnamski Davipharm, a w lipcu 2026 r. sfinalizował zakup fabryki Sanofi w Riells i Viabrea w Hiszpanii. Taka ekspansja może zwiększać skalę wykorzystania kompetencji rozwijanych przez grupę. Dla Polski istotne pozostają krajowe zaplecze badawcze, produkcja oraz możliwość dalszego rozwoju technologii farmaceutycznych.
Asseco Poland tworzy i utrzymuje oprogramowanie wykorzystywane przez banki, przedsiębiorstwa i administrację. W 2025 r. przychody międzynarodowej grupy wyniosły około 16,8 mld zł. Największym akcjonariuszem jest TSS Europe z pakietem 23,14 proc.; fundacja rodzinna Adama Górala ma 10,96 proc., a oba podmioty działają w porozumieniu akcjonariuszy. Dla Polski szczególne znaczenie mają wiedza zespołów rozwijających ważne systemy oraz zdolność ich utrzymania i modernizacji. Zmiana dostawcy rozbudowanego oprogramowania wymaga przygotowania, czasu i znajomości obsługiwanych procesów.
WB Group rozwija technologie bezzałogowe, łączność wojskową i systemy dowodzenia. W akcjonariacie spółki dominującej fundacje rodzinne IPW i A2B mają łącznie 73,56 proc. głosów, a fundusz PFR — 26,44 proc. Jest to więc przykład prywatnej kontroli przy mniejszościowym udziale publicznego kapitału. Strategiczne znaczenie grupy wynika z połączenia własnych rozwiązań, kompetencji inżynierskich i doświadczenia we wdrażaniu systemów używanych przez wojsko. Dla odbiorcy wojskowego szczególnie ważna jest możliwość ich dalszego rozwoju, integracji i obsługi.
Eksporterzy budujący przewagi gospodarcze
Znaczenie kolejnych firm wynika przede wszystkim z produkcji, marek i zdolności konkurowania za granicą. Ich osłabienie oznaczałoby straty gospodarcze, ale nie należy automatycznie zrównywać ich roli z zapewnianiem dostaw leków czy utrzymaniem infrastruktury płatniczej.
LPP rozwija z Polski międzynarodowy biznes oparty na projektowaniu, markach, technologii i logistyce. Kolekcje grupy są dostępne na 46 rynkach. W roku obrotowym 2025, zakończonym 31 stycznia 2026 r., jej przychody wyniosły około 23,1 mld zł. Fundacja Semper Simul, związana z Markiem Piechockim, ma 60,7 proc. ogólnej liczby głosów. Zlecanie produkcji zagranicznym dostawcom nie przekreśla znaczenia kompetencji rozwijanych w Polsce, choć oznacza zależność od międzynarodowych łańcuchów dostaw.
Maspex zbudował w Wadowicach grupę spożywczą rozwijającą marki, produkcję i dystrybucję w Polsce oraz za granicą. Jej znaczenie gospodarcze wynika z połączenia zakładów, rozpoznawalnych produktów i umiejętności zarządzania biznesem na wielu rynkach. Zagraniczne przejęcia rozszerzają zasięg grupy. Pokazują też zdolność przedsiębiorstwa wywodzącego się z Polski do budowania większej organizacji, zamiast ograniczania się do roli lokalnego dostawcy.
Drutex jest przykładem eksportera, którego podstawą pozostaje zaplecze produkcyjne w Bytowie. W komunikacie z 2024 r. spółka podawała, że około 80 proc. produkcji kieruje na eksport do ponad 40 krajów. Jej przewagę tworzą skala wytwarzania, własne laboratoria, kontrola jakości i organizacja dostaw. To kompetencje ważne dla krajowego przemysłu i regionalnego rynku pracy, choć popyt na stolarkę okienną pozostaje zależny od koniunktury budowlanej.
CD Projekt to polski czempion technologiczny i jedna z najbardziej rozpoznawalnych rodzimych marek na świecie. "Wiedźmin" i "Cyberpunk 2077" pokazały, że w Polsce mogą powstawać gry konkurujące z największymi światowymi produkcjami i sprzedawane w dziesiątkach milionów egzemplarzy. Firma jest też ambasadorem polskiej kultury: pomogła przedstawić twórczość Andrzeja Sapkowskiego międzynarodowej publiczności i uczynić Geralta bohaterem globalnej popkultury. Do tego samego uniwersum sięgnął Netflix, ekranizując książki pisarza. Znaczenie CD Projektu wykracza więc poza branżę gier – obejmuje kompetencje technologiczne i twórcze, siłę eksportową oraz rozpoznawalność polskich historii na świecie.
Polscy założyciele, międzynarodowe firmy
Osobną kategorię tworzą przedsiębiorstwa współzałożone przez Polaków, których kapitał i działalność są międzynarodowe. Ich sukces może przynosić Polsce miejsca pracy, doświadczenie i kontakty, choć sporo zależy od tego, jaka część działalności rzeczywiście pozostaje w kraju.
ElevenLabs pokazuje, że polscy twórcy mogą budować technologie wyznaczające kierunek rozwoju światowego rynku. Firma założona przez Matiego Staniszewskiego i Piotra Dąbkowskiego tworzy narzędzia sztucznej inteligencji, które zamieniają tekst w naturalnie brzmiącą mowę, przygotowują dubbing i pomagają tworzyć treści w wielu językach. Korzystają z nich twórcy, media i przedsiębiorstwa. Ogłoszona we wrześniu 2026 r. oferta odkupu akcji od pracowników wyceniała firmę na 22 mld dolarów. To międzynarodowy biznes z zespołem również w Warszawie — przykład polskich kompetencji, które znalazły odbiorców daleko poza krajem.
Booksy zbudowało międzynarodowy biznes wokół prostej potrzeby: wygodnego umawiania wizyt w usługach. Platforma polskiego pochodzenia pomaga klientom znaleźć specjalistę i zarezerwować termin, a przedsiębiorcom prowadzić kalendarz, przyjmować płatności i zdobywać klientów. Za prostą aplikacją stoi więc technologia wspierająca codzienną pracę tysięcy małych firm. Booksy działa w międzynarodowej strukturze z amerykańską spółką Booksy Inc. Jego znaczenie dla Polski wiąże się przede wszystkim z kompetencjami krajowych zespołów i doświadczeniem w rozwijaniu produktu, który potrafi konkurować na wielu rynkach.
Docplanner, wywodzący się ze ZnanyLekarz, jest międzynarodową grupą z siedzibą główną w Amsterdamie. Działa w 13 krajach i deklaruje około 100 mln pacjentów odwiedzających jego serwisy miesięcznie. Polska jest jednym z miejsc działalności grupy, gdzie marka stała się synonimem dla sprawnego poszukiwania lekarza. Jej światowy zasięg pokazuje skalę przedsięwzięcia.
ICEYE, współzałożone przez Rafała Modrzewskiego, ma siedzibę główną w Finlandii i prowadzi działalność również w Polsce. W maju 2026 r. poinformowało o przekazaniu polskim siłom zbrojnym systemu obejmującego cztery satelity radarowe. Partner z Grupy PGZ — Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 — dostarczył segment naziemny i infrastrukturę mobilną. To przykład międzynarodowej współpracy dostarczającej Polsce strategicznych zdolności rozpoznawczych, przy zachowaniu zagranicznej siedziby dostawcy technologii.
Liczą się zdolności, które gospodarka potrafi rozwijać
Silna gospodarka potrzebuje firm zdolnych tworzyć technologię, organizować produkcję i docierać do klientów na świecie. Polska zyskuje, gdy wraz z ich ekspansją rosną krajowe kompetencje, możliwości inwestowania i wpływ na rozwój produktów. Zagraniczne fabryki, inwestorzy i partnerzy mogą ten proces wzmacniać.
Przy ocenie strategicznego znaczenia trzeba jednak postawić dodatkowe pytanie: jak poważne byłyby skutki utraty określonej zdolności i jak długo trwałoby jej odtworzenie? Inaczej odpowiemy w przypadku dostaw leków czy technologii wojskowej, inaczej przy marce odzieżowej lub platformie rezerwacyjnej. Takie rozróżnienie pozwala docenić sukces przedsiębiorstwa i precyzyjnie określić, dlaczego jest ono ważne dla Polski.
