Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.
Określenie True Crime Community na pierwszy rzut oka nie wygląda niepokojąco. Praktycznie każdy fan podcastów ma na swojej playliście jakiś podcast typu "true crime", a seriale dokumentalne i filmy o seryjnych mordercach biją rekordy w streamingu. Pytanie, kiedy fan podcastów kryminalnych staje się fanatykiem? W większości przypadków nigdy i warto o tym pamiętać, opisując zjawisko True Crime Community.
Z badań wynika jednak, że obsesyjne zainteresowanie zbrodnią nie pozostaje bez konsekwencji. Paulina Zywar, rzeczniczka prasowa NASK, zwraca uwagę na dane Institute for Strategic Dialogue i raport "How the true crime community generates its own killers" z 2025 r. (aktualizacja w 2026 r.). Czytamy w nim, że TCC, skupiająca osoby obsesyjnie zainteresowane sprawcami głośnych masowych morderstw, została powiązana z aktami przemocy w przestrzeni publicznej zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i na całym świecie.

"Badania wykazały, że od początku 2024 r. z TCC powiązanych było co najmniej 15 strzelanin w szkołach lub udaremnionych planów przeprowadzenia takich ataków" – piszą autorzy raportu.
Jak tłumaczy jednak Paulina Zywar, TCC funkcjonuje w internecie. – Profile wpisujące się w ten schemat to internetowa subkultura zainteresowana historiami o prawdziwych zbrodniach – mówi.
– Najbardziej ekstremalni członkowie obsesyjnie myślą o znanych mordercach i próbują dokonać podobnych aktów. Charakterystyczne dla takich grup są zachowania fanowskie (tzw. fandom) skierowane wobec tzw. masowych morderców, zamiast idoli popkultury – komentuje.
Jak działa TCC?
Zywar wylicza przykłady zachowań członków TCC, jakie można zidentyfikować, przeglądając materiały na TikToku czy forach społecznościowych typu 4Chan: ubieranie się jak znani im przestępcy, tworzenie "editów", czyli filmów romantyzujących dane osoby, przedstawiających ich wizerunek z odpowiednim podkładem muzycznym, ozdabianie zdjęciami morderców swojej przestrzeni prywatnej, tworzenie portretów, rysunków morderców lub aktów zbrodni.

– Proces naśladownictwa związany jest częściej z memizacją morderstw i innych incydentów niż z ideologizacją – komentuje Zywar i dodaje, że w kontraście do grup ekstremistycznych, poglądy mizantropiczne występują częściej niż motywacje polityczne czy społeczne.
Z TCC możemy więc powiązać kolejny akronim, który w ostatnim czasie zyskał sporą niesławę: NVE, czyli Nihilistic Violence Extremism. Jak raportuje na swoim Instagramie dziennikarka Sylwia Czubkowska, termin ten FBI zaczęło systematycznie stosować w 2025 r. w nakazach przeszukania i aktach oskarżenia, głównie wobec osób powiązanych z sieciami 764 i No Lives Matter.
"Chodzi o działania, których celem jest wywołanie chaosu, podważenie instytucji społecznych i aktów przemocy, ale bez spójnego światopoglądu ideologicznego" – pisze Czubkowska.

"Dyrektor FBI Kash Patel mówił w Senacie o ponad 1700 dochodzeniach związanych z tym zjawiskiem (wzrost o 300 proc. rok do roku). W listopadzie 2025 r. koordynator UE ds. zwalczania terroryzmu opublikował dokument" Nihilistic extremist violence: an emerging threat" – wyjaśnia.
Widząc w mediach doniesienia o TCC czy NVE można odnieść mylne wrażenie, że jest to zjawisko nowe.
– Nowe są raczej warunki, w jakich funkcjonują. Zarówno fascynacja sprawcami przemocy, jak i akty przemocy motywowane samą przemocą występowały wcześniej. Dziś internet i media społecznościowe zwiększają jednak zasięg takich treści, ułatwiają tworzenie społeczności oraz wzmacniają mechanizmy naśladownictwa. Warto pamiętać, że u podstaw tych zjawisk nadal znajdują się ludzkie potrzeby, emocje i mechanizmy społeczne – mówi Katarzyna Staciwa, podinspektor Policji w stanie spoczynku, ekspertka Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.

Informuj, nie eskaluj
Zywar powołuje się na raport Institute for Strategic Dialogue: – Napastnicy powiązani z TCC często kierują się chęcią rozgłosu, a relacje medialne z tych incydentów mają duży potencjał mobilizacji innych fanów TCC do przeprowadzania własnych ataków – tłumaczy.
– Dlatego niezmiernie ważne jest odpowiedzialne komunikowanie i relacjonowanie tych informacji przez media – dodaje.
O tym, że odpowiedzialne raportowanie zarówno w przypadku strzelanin, jak i samych zjawisk pokroju TCC jest konieczne, przekonuje Katarzyna Staciwa.
– Narracja medialna powinna koncentrować się na skutkach zdarzeń, osobach poszkodowanych oraz wnioskach o charakterze prewencyjnym. Powinna podpowiadać społeczeństwu, co można zrobić, aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości lub jak skutecznie pomóc osobom dotkniętym przemocą – zauważa.

Ekspertka przypomina, że czym innym jest rzetelne informowanie i relacjonowanie wydarzeń, a czym innym spekulowanie na temat ich okoliczności.
– Na tej podstawie tworzy się bańka informacyjna, która jest dodatkowo wzmacniana przez algorytmy. W pewnym momencie trudno już odróżnić fakty od domysłów – mówi.
Pytana o to, czy fakt, że dzisiaj jesteśmy momentalnie zalewani różnorodnymi informacjami, może wpływać na wzrost liczby aktów przemocy, Staciwa odpowiada:
– Można postawić taką tezę. Wynika ona także z tego, że w przestrzeni publicznej pojawia się coraz więcej treści, które mogą pełnić funkcję instruktażową i sprzyjać zachowaniom naśladowczym – zauważa. Do tego rodzaju przekazów ekspertka zalicza przede wszystkim skupianie się na szczegółach dotyczących działania sprawcy, jego wyposażenia czy sposobu użycia konkretnych narzędzi.

– Cały czas mówimy tu o mechanizmie naśladownictwa. Aby coś zrobić, trzeba wiedzieć, jak to zrobić. Jeżeli można posłużyć się gotowym przykładem, staje się to łatwiejsze. Dlatego im mniej szczegółów dotyczących sposobu przygotowania się do określonego działania oraz źródeł informacji mogących w tym pomóc, tym lepiej – komentuje.
Ekspertka podkreśla i uczula również, aby nie zapominać o słowie "community", jakie występuje w nazwie TCC. – Osoba będąca częścią danej społeczności może odczuwać, że jej działania są akceptowane lub usprawiedliwiane przez grupę, a także że łączy ją z jej członkami wspólny cel – podkreśla.
Ograniczanie w przekazach medialnych zbędnych szczegółów dotyczących sprawców i sposobu działania służy więc dwóm celom: zapobieganiu efektowi naśladownictwa oraz minimalizowaniu ryzyka identyfikowania się odbiorców z daną grupą.

– Ryzyko to jest szczególnie widoczne wśród osób młodych, które dopiero poszukują własnej tożsamości. Jeśli trafią do środowisk dających poczucie przynależności i akceptacji, niezależnie od tego, czy funkcjonują one w przestrzeni internetowej, czy w świecie realnym, istnieje niebezpieczeństwo wykorzystania tej podatności – podsumowuje.











