RPO apeluje o ograniczenie wydawania prasy przez samorządy

W grudniu do konsultacji publicznych został skierowany projekt nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, który ma odpolitycznić media publiczne, zapewnić stabilne finansowanie oraz wdrożyć do polskiego porządku prawnego Europejski Akt o Wolności Mediów.

Projekt przewiduje m.in. likwidację Rady Mediów Narodowych i przekazanie jej kompetencji Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, zniesienie od 1 stycznia 2027 r. abonamentu radiowo-telewizyjnego i finansowanie mediów publicznych z budżetu kwotą nie niższą niż 2,5 mld zł rocznie. Do 23 stycznia można było zgłaszać uwagi do projektu.

Wiącek w opinii skierowanej do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego apeluje o ponowne rozważenie zasadności ograniczenia możliwości wydawania prasy przez jednostki samorządowe. RPO przypomniał, że założenia projektu ustawy z 30 października 2025 r. przewidywały "zasadnicze ograniczenie możliwości prowadzenia działalności medialnej przez jednostki samorządu terytorialnego".

Miały one mieć możliwość wydawania wyłącznie biuletynów informacyjnych, pozbawionych treści publicystycznych i reklam, a zawierających wyłącznie informacje o działalności jednostki z wyraźnym oznaczeniem źródła finansowania.

Jak podkreślił Wiącek, brak tych regulacji przyczynia się do zaburzania konkurencji na lokalnych rynkach prasy. Tytuły prasowe wydawane przez samorządy mogą wydawać w oderwaniu od zasad rynkowych, z pomocą środków publicznych i przy wsparciu urzędników, którzy tworzą i redagują w ramach swoich obowiązków – tłumaczył.

Zależność służbowa lub finansowa osób przygotowujących te materiały prasowe może negatywnie wpływać na realizację podstawowych funkcji prasy, takich jak sprawowanie społecznej kontroli nad działaniem władz publicznych i rozpowszechniania informacji bez ich ingerencji. Państwo – jako gwarant pluralizmu – "musi zapewnić dostęp do bezstronnych i rzetelnych informacji oraz do szerokiego wachlarza opinii i komentarzy, odzwierciedlających różnorodność poglądów politycznych, a także by dziennikarze nie byli ograniczani w przekazywaniu tych informacji i komentarzy" – podkreślił RPO.

W komunikacie zaznaczono, że stanowisko RPO dotyczy tylko kwestii dopuszczalności wydawania prasy przez samorządy, a pozostałe uwagi do projektu będą przedstawione na etapie jego opiniowania w ramach rządowego procesu legislacyjnego. Wiącek prosi ministrę Martę Cienkowską o stanowisko.

Rzecznik MKiDN Piotr Jędrzejowski przekazał PAP w środę, że trwa analiza zebranych uwag, po jej zakończeniu zaktualizowany projekt nowelizacji zostanie przekazany do dalszych prac legislacyjnych. Przypomniał również, że resort "pracuje nad nowym programem wsparcia dla mediów lokalnych.

Program ma być organizowany na zasadach analogicznych do Programów Ministra, będzie adresowany do wydawców prasy, nadawców radiowych i telewizyjnych o charakterze lokalnym. W programie będą mogły wziąć udział wyłącznie media niepowiązane z jednostkami samorządu terytorialnego. Szczegóły programu ogłosimy w pierwszym kwartale 2026 r."

"Wielokrotnie powtarzaliśmy, że jesteśmy przygotowani na różne scenariusze, realizujemy właśnie jeden z nich. Jesteśmy zdeterminowani, żeby reformę mediów publicznych doprowadzić do końca" - podkreślił Jędrzejowski.

Źródło: PAP