Wraz z ewolucją handlu zmieniał się rynek sprzedaży prasy – niegdyś od 1990 roku dystrybucją gazet zajmowały się takie sklepy, jak „Społem” – teraz spożywcze i spożywczo-przemysłowe, ale wciąż górowały kioski. W ostatnich latach pojawiło się coraz więcej sklepów osiedlowych, następnie supermarketów i hipermarketów, dyskontów. W ostatnich latach można obserwować powrót do łask klientów mniejszych sklepów, głównie typu convenience.
Na podstawie danych firmy badawczej Nielsen można wyciągnąć wnioski: w 2008 roku w Polsce było 134 838 sklepów wszystkich formatów, podczas gdy na koniec ubiegłego roku już tylko 99 147. Szczególnie widoczny jest spadek liczby kiosków - w 2008 roku ich liczba wynosiła 22 015, a w 2018 – 10 171. Z rynkowej mapy zniknęło też sporo małych sklepów spożywczych o powierzchni do 100 m kw., ich liczba zmalała z 92 374 (to stan na 2008 rok) do 60 242 (w 2018 roku).
Przybywa z kolei dyskontów - w 2008 roku było ich 1 756, a w ubiegłym roku już 4 007. Liczba sklepów spożywczych o powierzchni 101-300 mkw. zwiększyła się z 5 444 (2008 rok) do 8 931 (2018 rok), a supermarketów z 2 303 (2008 rok) do 3 281 (2018 rok). Wzrost liczby hipermarketów nie jest już tak wyraźny: od 267 (2008 rok) do 341 (w 2018 roku). Od dziesięciu lat na podobnym poziomie utrzymuje się liczba stacji paliw, oscylując wokół 6 500 punktów.
Zmiany na rynku w minionym dziesięcioleciu komentuje dyrektor handlowy Kolportera, Tomasz Sak: – Nawyki zakupowe Polaków przeszły ewolucję. Obecnie większość klientów robi główne zakupy raz w tygodniu w supermarketach, dyskontach i hipermarketach. Jednak nie tylko tam. Konkurencją dla tych placówek są sklepy typu covenience, dobrze zaopatrzone i zlokalizowane na osiedlu, czyli blisko miejsca zamieszkania kupującego – mówi Tomasz Sak.
Znikają kioski z prasą
Dyskonty zyskują na popularności, jednak małe sklepy i placówki typu convenience pozostają drugim najważniejszym segmentem w handlu detalicznym w kraju. Sklepy małoformatowe stanowią obecnie 93 proc. wszystkich placówek handlowych w Polsce.
W ciągu minionej dekady ich liczba spadła o ok. 28 proc. – z rynku zniknęły głównie te najmniejsze, do 40 mkw. oraz kioski. Liczba sklepów średnich i dużych pozostaje bez większych zmian. Co więcej, to właśnie sklepy małoformatowe w trzecim kwartale 2018 roku odpowiadały za ponad połowę z 6 proc. wzrostu.
– Kiosków jest coraz mniej, bo okazały się archaiczne, natomiast salonikom prasowym łatwiej było się dostosować do ewolucji rynkowej – tłumaczy Tomasz Sak z Kolportera. – Saloniki to punkty z wejściem do środka – a więc wygodniejsze dla klientów – które specjalizują się w sprzedaży prasy, produktów tytoniowych i artykułów impulsowych. Można powiedzieć, że klienci robią tutaj zakupy uzupełniające, bowiem oferta prasy czy papierosów jest bogatsza niż w supermarketach czy dyskontach – dodaje Sak.
Rozwój sklepów typu convenience
Bogusław Morański, dyrektor pionu sieci sprzedaży w Kolporterze tłumaczy, że w przypadku sieci handlowych, to kolejny rok dynamicznego rozwoju sklepów typu convenience.
W 2018 roku miał nastąpić także przyrost liczby supermarketów – najwięcej sklepów w ostatnim czasie w tym kanale przybyło głównie za sprawą sieci: Dino, Stokrotka i Delikatesy Centrum.
- To następny rok przyrostu liczby sklepów dyskontowych. Kolejne nowe punkty sprzedaży pojawiają się w kanale salonów prasowych – praktycznie każda przez nas obsługiwana sieć w tym kanale otwiera saloniki w nowych lokalizacjach. Mniej dynamicznie, ale też na plus rozwija się kanał stacji paliwowych, głównie dzięki dwóm największym operatorom. Rok 2018 to kolejny gorszy rok dla formatu sklepów typu hipermarket - objaśnia Bogusław Morański, dyrektor pionu sieci sprzedaży w Kolporterze.
