Przyjęty przez rząd projekt zmian ma chronić spadkobierców przed nieświadomym dziedziczeniem długów. Obecnie, jeśli w ciągu 6 miesięcy spadkobierca nie złoży oświadczenia w sprawie przyjęcia spadku, uznaje się, poza ustawowymi wyjątkami (np. małoletnich), że przyjął go w całości.
– To rozwiązanie razi swoją niesprawiedliwością. Ten projekt ma jednak za zadanie zmienić ten mechanizm. Zgodnie z nowym prawem, jeśli w terminie 6 miesięcy oświadczenie nie zostanie złożone, spadkobierca co do zasady przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza, czyli będzie odpowiadał za długi spadkowe wyłącznie do wartości spadku – tłumaczy dr Konrad Osajda, prawnik z Uniwersytetu Warszawskiego.
Nowe przepisy zabezpieczają interesy spadkobierców, którzy często nie mieli nawet świadomości o pozostawionych przez zmarłego długach. W ten sposób będą musieli spłacać wierzycieli ze swojego prywatnego majątku jedynie do wysokości aktywów spadku. W najgorszym wypadku może się okazać, że z odziedziczonego majątku nic nie zostało.
Jak podkreśla prawnik, ustawa wprowadza również chroniącą interesy wierzycieli instytucję prywatnego wykazu inwentarza. W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca będzie miał obowiązek na podstawie wzoru sporządzić spis wszystkich długów oraz aktywów spadku: nieruchomości, pieniądze, cenne przedmioty.
– Taki wykaz można sporządzić albo u notariusza, albo w sądzie, następnie spadkobierca jest zobowiązany spłacać te długi, które w takim wykazie się znajdują. Wykaz będzie opublikowany w internecie, jeśli wierzyciel zorientuje się, że jego prawa, jego wierzytelności nie ma w tym wykazie będzie mógł zgłosić się do sądu i zostanie ona dopisana. Dzięki temu jego prawo również będzie chronione – tłumaczy dr Osajda.
Co ważne, nowe rozwiązanie ograniczy koszty postępowania po stronie spadkobierców, bo do tej pory stan majątku spadkowego ustalał odpłatnie komornik sądowy.
Wykaz może zostać złożony u notariusza lub w sądzie spadku.
Jak wyjaśnia dr Osajda, możliwe będzie, jak dotychczas, przyjęcie spadku wprost, ale po złożeniu oświadczenia. W tym przypadku nie będzie obowiązku sporządzania wykazu.
– Trzeba pamiętać, że następuje zmiana reguły. Obecnie to właśnie oświadczenie będzie pozwalało przyjąć spadek w całości, a bierność pozwoli chronić interesy spadkobierców przez zastosowanie mechanizmu dobrodziejstwa inwentarza – mówi dr Konrad Osajda.
