Założenia nowych przepisów przedstawiła w środę przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podczas dorocznego orędzia o stanie Unii Europejskiej w Parlamencie Europejskim – poinformował serwis France24.
– Żadnych mediów społecznościowych przed 13. rokiem życia. Żadnego osobistego konta przed 15. rokiem życia – zapowiedziała szefowa Komisji Europejskiej.
Planowane regulacje mają być częścią szerszego pakietu określanego jako EU Kids Act, dotyczącego bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z usług cyfrowych.
Unia chce wprowadzić ograniczenia zależne od wieku
Komisja Europejska proponuje stopniowanie dostępu dzieci i nastolatków do usług internetowych w zależności od ich wieku. Największe ograniczenia mają dotyczyć najmłodszych użytkowników. Dzieci poniżej 13. roku życia nie miałyby mieć dostępu do standardowych mediów społecznościowych.
Dla osób w wieku 13–14 lat przewidziano możliwość korzystania z tzw. minikont. Miałyby one działać pod kontrolą rodziców lub opiekunów i oferować ograniczony zakres funkcji. Przewidziane są również dodatkowe zabezpieczenia, m.in. limity czasu spędzanego na platformach.
Od 15. roku życia użytkownik mógłby posiadać własne konto bez konieczności uzyskiwania zgody rodziców. Nie oznaczałoby to jednak korzystania z serwisów na takich samych zasadach jak osoby pełnoletnie.
W przypadku użytkowników w wieku 15–18 lat platformy nadal miałyby obowiązek zapewnienia specjalnych zabezpieczeń i projektowania swoich usług w sposób ograniczający zagrożenia dla niepełnoletnich.
Nie tylko TikTok, Instagram i YouTube
Zakres przygotowywanych regulacji ma być szerszy niż same serwisy społecznościowe. Nowe wymogi bezpieczeństwa mają objąć również platformy wideo, gry internetowe, chatboty wykorzystujące sztuczną inteligencję oraz tzw. AI companions, czyli systemy zaprojektowane do prowadzenia rozmów i budowania długotrwałych interakcji z użytkownikami.
W praktyce regulacje mogą więc dotyczyć zarówno takich platform jak Instagram, Facebook, TikTok czy YouTube, jak i części usług gamingowych oraz narzędzi wykorzystujących generatywną sztuczną inteligencję.
Komisja chce przy tym rozróżnić ograniczenia dotyczące samego wieku dostępu od wymogów związanych z bezpieczeństwem. Te drugie mają obejmować znacznie szerszą grupę usług cyfrowych.
Koniec z infinite scroll i mechanizmami uzależniającymi?
Jednym z najważniejszych elementów planowanych regulacji mają być zasady "safe by design". Platformy będą zobowiązane do projektowania usług w taki sposób, aby ograniczać ryzyko dla dzieci i młodzieży.
Komisja chce uderzyć m.in. w rozwiązania projektowane tak, by użytkownik spędzał w aplikacji jak najwięcej czasu.
Na liście mechanizmów, które mogą zostać ograniczone w przypadku niepełnoletnich, znajduje się infinite scroll, czyli automatyczne wyświetlanie kolejnych treści bez konieczności przechodzenia na następną stronę.
Regulacje mają dotyczyć także sztucznych powiadomień i niektórych mechanizmów nagradzania użytkownika.
Zmiany mają objąć również algorytmy rekomendacyjne. Systemy wybierające kolejne materiały nie powinny prowadzić dzieci do tzw. rabbit holes, czyli ciągów coraz bardziej skrajnych lub potencjalnie szkodliwych treści tylko dlatego, że zwiększają one zaangażowanie użytkownika.
Platformy będą musiały sprawdzać wiek użytkowników
Realizacja nowych zasad wymagać będzie skuteczniejszego sprawdzania wieku osób zakładających konta.
Obecnie wiele platform opiera się przede wszystkim na dacie urodzenia deklarowanej przez użytkownika. Komisja Europejska już wcześniej wskazywała, że takie rozwiązanie jest niewystarczające.
W kwietniu br. Komisja wstępnie uznała, że Facebook i Instagram mogły naruszyć Digital Services Act poprzez niewystarczające działania zapobiegające korzystaniu z platform przez dzieci poniżej 13. roku życia. Jednym ze wskazanych problemów była możliwość wpisania przez dziecko fałszywej daty urodzenia podczas zakładania konta.
Nowy system ma wykorzystywać rozwiązania pozwalające potwierdzić, czy użytkownik przekroczył wymagany próg wieku. Unia pracuje już nad własnym rozwiązaniem do weryfikacji wieku, które ma jednocześnie ograniczać zakres przekazywanych platformom danych osobowych.
Weryfikacja ma obejmować nie tylko nowo zakładane konta. W określonych przypadkach platformy będą zobowiązane także do sprawdzania wieku obecnych użytkowników.
Von der Leyen: to Europa ustala zasady, nie Big Tech
Ursula von der Leyen argumentowała w Parlamencie Europejskim, że dotychczasowy model działania największych platform technologicznych nie musi być traktowany jako niezmienny.
Wskazywała m.in. na mechanizmy uzależniające użytkowników, kierowanie dzieci do coraz bardziej ekstremalnych treści oraz wykorzystywanie zdjęć dziewcząt do generowania za pomocą AI seksualizowanych materiałów.
Przewodnicząca Komisji podkreśliła, że UE może regulować sposób działania koncernów technologicznych na europejskim rynku.
Nowe przepisy oznaczałyby kolejne rozszerzenie unijnego systemu regulacji sektora technologicznego, po m.in. Digital Services Act i Digital Markets Act.
Coraz więcej państw ogranicza dzieciom social media
Propozycja Komisji pojawia się w momencie, gdy ograniczenia wiekowe dotyczące mediów społecznościowych są wprowadzane lub przygotowywane przez coraz więcej państw.
Australia od grudnia 2025 roku zakazuje korzystania z mediów społecznościowych osobom poniżej 16. roku życia. Własne rozwiązania wprowadziły lub przygotowują także m.in. Brazylia, Malezja, Indonezja, Turcja i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Podobne prace prowadzone są w kilku państwach UE. Francja pracuje nad ograniczeniem dostępu dla osób poniżej 15. roku życia, a własne rozwiązania rozważają lub przygotowują m.in. Grecja, Austria, Słowenia, Hiszpania, Włochy, Niemcy, Dania i Szwecja.
Działania na poziomie całej Unii mają zapobiec sytuacji, w której każde państwo wprowadza odmienne zasady dotyczące wieku użytkowników i obowiązków platform.
To na razie propozycja, nieobowiązujące prawo
Zapowiedź Ursuli von der Leyen nie oznacza, że osoby poniżej 13. roku życia tracą już dostęp do mediów społecznościowych w Unii Europejskiej.
Szczegółowe rozwiązania mają zostać przedstawione w ramach EU Kids Act. Następnie projekt będzie musiał przejść unijny proces legislacyjny, obejmujący negocjacje z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim.
Dopiero po przyjęciu ostatecznej wersji regulacji będzie wiadomo, kiedy nowe ograniczenia zaczną obowiązywać oraz jaki dokładnie zakres usług i funkcji obejmą.
