Minister komunikacji i spraw cyfrowych, Meutya Hafid, ogłosiła, że od 28 marca konta nieletnich na platformach uznanych za "wysokiego ryzyka" będą dezaktywowane. Dotyczy to m.in. serwisów takich jak YouTube, TikTok, Facebook, Instagram czy Roblox. Według niej Indonezja stanie się pierwszym krajem spoza Zachodu, który wprowadza ograniczenia dostępu dzieci do przestrzeni cyfrowej ze względu na wiek.
Rząd argumentuje, że młodzi ludzie są coraz bardziej narażeni na niebezpieczeństwa online — od pornografii i cyberprzemocy po oszustwa i uzależnienie od internetu. Władze chcą w ten sposób odciążyć rodziców, którzy dotąd musieli samodzielnie mierzyć się z wpływem dużych platform technologicznych.
Z danych UNICEF z 2023 roku wynika, że około połowa badanych indonezyjskich dzieci miała styczność z treściami o charakterze seksualnym w mediach społecznościowych. Część rodziców popiera nowe przepisy, podkreślając, że pomagają one ograniczyć ich obawy o bezpieczeństwo dzieci w sieci.
Zakaz budzi sprzeciw
Nie brakuje jednak głosów krytycznych. Niektórzy młodzi ludzie zauważają, że choć kontrola czasu spędzanego przed ekranem jest potrzebna, całkowity zakaz może być zbyt radykalny. Wskazują też, że media społecznościowe są ważnym źródłem rozrywki, dlatego rząd powinien zaproponować alternatywy, np. atrakcyjniejsze treści edukacyjne i rozrywkowe.
Eksperci zwracają uwagę, że sama granica wiekowa to za mało. Podkreślają znaczenie odpowiedniego projektowania platform z myślą o bezpieczeństwie dzieci oraz ochrony ich danych osobowych, zwłaszcza przy weryfikacji wieku. Zaznaczają też, że wszelkie ograniczenia powinny respektować prawa dzieci, w tym dostęp do informacji i wolność wypowiedzi.
Co na to Polska?
Jak informowaliśmy w styczniu, KO pracuje nad zakazem mediów społecznościowych dla dzieci. Platformy takie jak m.in. TikTok, Instagram czy Facebook mogą zostać czasowo zakazane dla dzieci do 15. roku życia.
Jest to inicjatywa szefowej MEN, posłanki KO Barbary Nowackiej i posła KO Romana Giertycha. Propozycję zaakceptowało Kolegium klubu KO, dając polityczne zielone światło do opracowania projektu.
Co robią inne kraje?
W styczniu br. Australia po latach walki wprowadziła w życie zakaz posiadania kont na platformach społecznościowych osobom poniżej 16. roku życia.
Kolejne kraje również dostrzegły potrzebę większej ochrony dzieci. Pomysły idą w różnych kierunkach w zależności od państwa.
Dania – w listopadzie rząd ogłosił plan ustawy, która zakaże korzystania z mediów społecznościowych dzieciom poniżej 15. roku życia, jednocześnie umożliwiając rodzicom zwolnienie dla młodzieży do 13. roku życia w przypadku niektórych platform.
Norwegia – W 2024 roku władze zapowiedziały, że konta w mediach społecznościowych będzie można zakładać po ukończeniu 15. roku życia.
Francja – znani ze sceptycznego podejścia do amerykańskiego biznesu politycy we Francji od lat są zwolennikami ścisłych regulacji. Prezydent kraju Emmanuel Macron jest zwolennikiem twardego zakazu mediów społecznościowych dla dzieci i młodzieży. We wrześniu tego roku powiedział, że będzie naciskać na Komisję Europejską na zakaz social mediów dla osób poniżej 15. roku życia. Francja w 2023 roku wprowadziła przepisy, które wymagają zgody rodziców na założenie konta przez dzieci poniżej 15. roku życia.
Grecja – premier Kyriakos Mitsotakis zapowiedział w tym roku, że jego rząd jest gotów do debaty nad wprowadzeniem zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci poniżej 16. roku życia. Hiszpania - kraj w ramach UE wspiera pomysły francuskie - system wspierania kontroli i rodzicielskiej, skuteczną weryfikację wieku i ograniczenie korzystania z niektórych aplikacji przez dzieci.
Nowa Zelandia – parlament debatuje nad zakazem posiadania kont w mediach społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia, wzorem Australii. Rządząca Partia Narodowa w tym roku przedstawiła projekt odpowiedniej ustawy - chce ją przyjąć przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi.
Malezja – w listopadzie ur. rządzący Malezją ogłosili, że od przyszłego roku zacznie obowiązywać zakaz korzystania z mediów społecznościowych dla osób poniżej 16 roku życia.
Singapur – kraj 30 listopada ur. ogłosił, że wprowadzi zakaz używania smartfonów i smartwatchy w szkołach średnich.
Kanada – propozycje prowincji: Nowa Szkocja planuje ustawę zakazującą korzystania z mediów społecznościowych dzieciom poniżej 16 lat, z karami do 250 tys. CAD dziennie. Quebec rozważa limit dla dzieci poniżej 14 lat. Prawo nie reguluje kwestii weryfikacji wieku.
USA – coraz więcej stanów uchwala przepisy dotyczące korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci i nastolatków. W 2024 r. około połowa wszystkich stanów USA uchwaliła co najmniej 50 ustaw regulujących czas spędzany przez młodzież w internecie bez nadzoru.
Sytuacja zależna od stanu
W stanach Maryland, Floryda, Georgia i Minnesota młodzi poniżej 18. roku życia muszą mieć zgodę rodzica na konto w social mediach.
Od ubiegłego roku stan Utah wymaga od social mediów weryfikacji wieku użytkownika, na przykład okazania dokumentu tożsamości ze zdjęciem.
Pod koniec tego roku co najmniej dziewięć stanów – Arkansas, Kalifornia, Floryda, Georgia, Luizjana, Missisipi, Nebraska, Ohio, Tennessee i Wirginia – uchwaliło przepisy zakazujące nieletnim posiadania kont w mediach społecznościowych lub wymagające zgody rodziców dla osób w wieku od 16 do 18 lat. Przepisy stanowe uchwalone na Florydzie są przedmiotem toczących się postępowań sądowych.
