Jeszcze kilka miesięcy temu historia Kornelii Wieczorek była dla mediów samograjem, wdzięcznym przykładem sukcesu. Polscy i zagraniczni dziennikarze budowali obraz młodej naukowczyni, która już na starcie kariery zmienia świat.
"17-letnia naukowczyni Kornelia Wieczorek na prestiżowej liście magazynu 'Time'"("Rzeczpospolita");
"Ma 17 lat i podbija świat nauki (...)" (Hellozdrowie.pl);
"Polka na liście Time. Kornelia Wieczorek zmienia świat nauki" ("National Geographic").
Były wywiady, m.in. w "Forbes Women". Ten sam magazyn wyróżnił Kornelię Wieczorek w rankingu "100 najbardziej wpływowych kobiet". TVP wyemitowała reportaż o jej sukcesach naukowych i programie mentoringowym. Wystąpiła także na TEDxWarsawWomen, gdzie opowiadała o determinacji w realizacji marzeń i roli kobiet w nauce.
Medialna machina ruszyła, a wraz z nią nagrody i tytuły. Nastolatka trafiła do prestiżowego zestawienia "Girls of the Year 2025" magazynu "Time". W uzasadnieniu podkreślano, że pracuje ona nad różnymi projektami: od aplikacji do wykrywania zmian skórnych, przez rozwiązania dla onkologii, po badania nad chorobą Parkinsona.
Historia szybko zaczęła żyć własnym życiem. Według danych Instytutu Monitorowania Mediów publikacje na temat jej obecności w rankingu "Time" generowały miliony kontaktów z przekazem, a w mediach społecznościowych – dziesiątki tysięcy interakcji.
Narracja była spójna i atrakcyjna: oto "polska geniuszka", która przebija się do globalnej czołówki. Powielali ją nie tylko dziennikarze. Prezydent Karol Nawrocki 8 marca br. przyznał nastolatce Srebrny Krzyż Zasługi. Odznaczenie trafiło do Wieczorek – jako jednej z 11 uhonorowanych kobiet – za zasługi w dziedzinie wynalazczości, aktywność naukową i społeczną.
Jak informowała pod koniec kwietnia Anna Wittenberg na łamach Zero.pl, nikt z Kancelarii Prezydenta Karola Nawrockiego nie kontaktował się z rodziną nastolatki, by zweryfikować jej osiągnięcia. Potwierdziła to także matka dziewczyny w rozmowie z "Forbes".
– Chcę podkreślić, że do tej pory żaden dziennikarz, influencer, polityk ani twórca internetowy nie skontaktowali się ze mną z prośbą o odpowiedź na pytania lub weryfikację informacji. Tylko pani i dziennikarka Kanału Zero poprosiłyście mnie o zabranie głosu – powiedziała.
Śledztwa intenautów
Ten obraz przez prawie dwa lata nie budził żadnych wątpliwości — aż zaczęły pojawiać się pierwsze pytania.
Co ważne – nie zadali ich dziennikarze.
Pierwsi byli internauci. Zaczęli analizować dostępne informacje, zestawiać deklaracje z faktami. I sprawdzać, czy imponujące osiągnięcia mają pokrycie w rzeczywistości. Uruchomili lawinę, której dziennikarze przeoczyć nie mogli.
Punktem zwrotnym okazały się: film opublikowany 28 kwietnia na kanale YouTube "Klepsydra" i artykuł Anny Wittenberg, który na łamach portalu Zero.pl pojawił się dzień później.
"Większość opisanych sukcesów nastolatki okazała się nieprawdziwa" – oceniła w materiale wicenaczelna Zero.pl.
W ogóle mnie to nie zdziwiło, ponieważ takimi przypadkami zajmowałam się wielokrotnie, m.in. sprawą królowej kryptowalut Róży Ignatowej. To podobna historia, czyli budowanie medialnego wizerunku przy pomocy kolejnych rankingów i publikacji.
Jak wynikało z ustaleń youtubera i Wittenberg, historia Kornelii Wieczorek była znacznie bardziej złożona. Nastolatka faktycznie odniosła pewne sukcesy i pojawiała się w prestiżowych zestawieniach, takich jak "Time" czy "Forbes". Ale sposób, w jaki przedstawiano jej osiągnięcia, był często uproszczony i wyolbrzymiony.
Opisywane projekty – choć interesujące – miały w wielu przypadkach charakter szkolny lub koncepcyjny. I były realizowane zespołowo. Tymczasem w przekazie medialnym funkcjonowały jako indywidualne, przełomowe dokonania. Z czasem zaczęły wychodzić na jaw także konkretne nieścisłości, a nawet informacje, które okazały się nieprawdziwe – jak sugestie udziału w operacjach medycznych czy niektóre opisy eksperymentów.
Te materiały zmieniły debatę: zamiast zachwytu nad "cudownym dzieckiem" pojawiło się pytanie o to, kto odpowiada za wykreowanie tej historii.
"Media nie zrobiły roboty"
– W przypadku Kornelii odpowiedzialne są obydwie strony – ona wykorzystała media społecznościowe do zbudowania fałszywego wizerunku, przez co oszukała media. Dziennikarze natomiast z lenistwa i braku przygotowania lub poprzez płatne współprace ją wypromowali – mówi Rafał Pikuła, redaktor prowadzący Magazyn Spider's Web+.
Jak przyznaje, jego redakcja też dostała propozycje publikacji o Wieczorek. – Czułem pismo nosem, coś nie do końca mi pasowało – tłumaczy.
Dlaczego więc nie opisał sprawy jako pierwszy? – Nie miałem twardych dowodów i nie chciałem bezpodstawnie atakować dziecka – odpowiada.
Pikuła opisuje mechanizm, który stoi za sukcesem takich historii: – Każdego tygodnia nasza redakcja otrzymuje kilka takich historii, dlatego tak istotna jest ich weryfikacja.
Jak dodaje, lista osób budujących rozpoznawalność na wątpliwych podstawach jest długa, a nowe technologie i media społecznościowe znacząco ułatwiają kreowanie eksperckiego wizerunku.
Wystarczy założyć konto, wpisać zmyślone CV i wymieniać się lajkami z innymi ‘ekspertami’. Niektóre dziedziny łatwo zweryfikować, inne trudniej – naukę, medycynę itp.
Redakcje nie weryfikują
Dlaczego media tak chętnie podchwyciły tę historię? – Bo dobrze się sprzedaje. Kochamy takie "hollywoodzkie" opowieści – uważa Rafał Pikuła.
Jego zdaniem problemem jest nie tylko brak wiedzy, ale też czasu i rzetelnej weryfikacji.
– Jeśli dziennikarz nie zna danej dziedziny, łatwo przyjmie każdą informację. A nawet gdy okaże się, że była nieprawdziwa, rzadko się do tego wraca – mówi.
Wittenberg widzi to tak: mamy zapotrzebowanie na pozytywne historie sukcesów. Podobnie jak odbiorcy, którzy chcą wchodzić w interakcje z takimi opowieściami.
– Z drugiej strony, osoby zatrudnione w newsroomająch, nie mają czasu na weryfikację, ale też nie ma nawyku, żeby ją robić – dodaje dziennikarka.
Na ten sam problem zwraca uwagę dziennikarz naukowy Tomasz Rożek. Przyznaje, że w tym przypadku wystarczyło wykonać prosty krok: sprawdzić, czy istnieją publikacje naukowe, na które powoływały się media.
Próbowałem je znaleźć i ich nie było. To był pierwszy sygnał, że coś się nie zgadza.
Dodaje, że podobnych historii jest więcej, a jednocześnie zwraca uwagę na szerszy kontekst: – Znam wielu młodych, zdolnych ludzi z realnymi osiągnięciami, którzy nie trafiają do mediów – być może dlatego, że nikt nie buduje wokół nich PR-owej narracji.
Społeczny dowód słuszności
Zdaniem socjologa i medioznawcy Macieja Myśliwca zadziałał tu mechanizm społecznego dowodu słuszności. – Jeśli informacja pojawia się w wielu źródłach, przestaje być weryfikowana. Nikt nie chce podważać czegoś, co wydaje się oczywiste – tłumaczy.
Problem ma też wymiar systemowy. Presja szybkości publikacji sprawia, że wiele materiałów – szczególnie w tematach naukowych – powstaje na zasadzie kopiuj-wklej.
Jeszcze ostrzej ocenia to prof. Mariusz J. Figurski, który wskazuje, że media przestały pełnić funkcję kontrolną, a zaczęły powielać atrakcyjne narracje.
"To nie jest tylko historia jednej osoby. To przykład systemu, w którym lepiej sprzedaje się dobra opowieść niż rzetelna weryfikacja" – podkreśla w artykule opublikowanym na LinkedInie.
Podobnie sytuację postrzega profesor Aleksandra Przegalińska. We wpisie na Linkedin wskazuje na brak podstawowej weryfikacji. Jej zdaniem nie był to "niewinny hype", lecz budowanie niebezpiecznej bańki, której pęknięcie najbardziej uderzy w samą Kornelię.
Paweł Sanowski z Instytutu Monitorowania Mediów mówi wprost o "hiperbolizacji PR-owej", później zweryfikowanej przez internet. Podkreśla, że w tworzeniu tej narracji uczestniczyły nie tylko media, ale też instytucje publiczne i prywatne, które ją uwiarygodniały.
Wittenberg uważa natomiast, że nastolatka została potraktowana jak produkt w opakowaniu "młoda, genialna naukowczyni".
– Była potrzebna wszystkim dookoła – do zrobienia ich PR-u. Pani minister edukacji czy pan prezydent zrobili sobie ładne zdjęcia z nastolatką. Każdy wykorzystał ją do swoich celów i nie było brane pod uwagę dobro tej dziewczyny – dodaje wicenaczelna Zero.pl.
Nie wszyscy biją się w pierś
Część środowiska sama zaczęła rozliczać się z tej historii. Influencer naukowy Maciej Kawecki napisał wprost: "Popełniłem błąd, ufając bez weryfikacji – przepraszam wszystkich, których to mogło wprowadzić w błąd. Pani Kornelia Wieczorek jest pierwszym młodym człowiekiem w historii naszej działalności, której promocji osiągnięć głęboko żałuję".
Z prośbą o komentarz do zarzutów, że to media wypromowały sukcesy Wieczorek, zwróciłem się do kilku redakcji, m.in. "National Geographic", "Rzeczpospolitej", "Hello Zdrowie", "Forbes", "Perspektyw", Gazeta.pl i Wirtualnej Polski. Odpowiedź otrzymałem jedynie od Ringier Axel Springer Polska, wydawcy "Forbes Women", który umieścił Wieczorek w rankingu "100 najbardziej wpływowych kobiet".
Odpisała też Wirtualna Polska, która przyznała Wieczorek nagrodę #Wszechmocne. Obie odpierają zarzuty.
"Forbes" i "Forbes Women" realizują swoją misję redakcyjną w oparciu o obowiązujące standardy dziennikarskie, w tym zasadę rzetelnej weryfikacji informacji na etapie publikacji. Każde zestawienie czy raport przygotowywane są jest w oparciu o jasno określone kryteria oraz metodologię, które są publicznie i transparentnie opisane przez redakcję. Proces wyboru laureatek w naszym rankingu przebiega według jednolitych zasad i obejmuje wieloetapową ocenę redakcyjną – wszystkie informacje na ten temat są każdorazowo zawarte w publikacji. Nie zgadzamy się z tezą, jakoby redakcja Forbes lub Forbes Women świadomie promowała nieprawdziwy obraz jakiejkolwiek osoby. Redakcja nie tworzy materiałów o charakterze promocyjnym, a publikacje nie są elementem ani efektem współpracy komercyjnej. Redakcja na bieżąco analizuje sygnały dotyczące publikowanych treści. W sytuacjach, w których pojawiają się nowe, istotne informacje mogące mieć wpływ na odbiór materiału, redakcja każdorazowo rozważa zasadność ich uwzględnienia, zgodnie z formalnymi procedurami i zasadami prawa prasowego. Podkreślam, że redakcje Forbes i Forbes Women działają w dobrej wierze i zgodnie z najwyższymi standardami dziennikarskimi.
Z kolei Parycja Ceglińska-Włodarczyk, redaktorka naczelna WP Kobieta, wskazuje, że nominacja Kornelii opierała się na dostępnych wówczas informacjach i głosach internautów.
Nominacja [nagroda #Wszechmocne – red.] została przyznana na podstawie informacji dostępnych publicznie w momencie podejmowania decyzji. Sama decyzja o nagrodzie zapadła na podstawie głosów oddanych przez internautów, Kornelia Wieczorek otrzymała największą liczbę głosów w swojej kategorii. Jednocześnie traktujemy wszelkie pojawiające się wątpliwości z należytą powagą i analizujemy informacje, które pojawiają się po przyznaniu nagrody. Naszym priorytetem pozostaje rzetelność i transparentność wobec odbiorców. Jako redakcja, która wielokrotnie pisała o konsekwencjach hejtu w sieci, sprzeciwiamy się nękaniu Kornelii Wieczorek. Niezależnie od dalszego biegu sprawy, dyskusja powinna toczyć się z szacunkiem do drugiego człowieka.
Nie wszystkie media zdecydowały się na komentarz. A niektórzy wydawcy – jak Burda Media Polska – informują, że wciąż analizują sprawę.
Co z publikacjami o młodej geniuszce? Niektóre usunięto, inne zaktualizowano.
Zderzenie różnych głosów
W tle tej dyskusji pojawia się także stanowisko rodziny Kornelii. W oświadczeniu z kwietnia 2026 roku jej matka, Olga Wieczorek, podkreśliła, że projekty córki miały charakter edukacyjny i były realizowane zespołowo. Zwróciła też uwagę, że skala krytyki przerodziła się w personalne ataki i zapowiedziała kroki prawne.
Równolegle w debacie pojawiły się ostre komentarze. Dziennikarz Łukasz Warzecha napisał na platformie X: "Ależ to jest gigantyczna wtopa z tą Kornelią Wieczorek. A Kancelaria Prezydenta po prostu ordynarnie zawaliła sprawę, łykając bezkrytycznie PR. Wstyd. Zresztą nie mniejszy wstyd w przypadku dziennikarzy, powtarzających te brednie bez najmniejszej próby weryfikacji".
Z drugiej strony słychać apele o powściągliwość. Dziennikarka Agata Jankowska, która przeprowadzała wywiad z Wieczorek dla "Forbes Woman Polska", napisała na LinkedInie: "Proszę o wstrzemięźliwość w ocenie osób i zdarzeń. Wyrażam także radykalny sprzeciw wobec hejtu".
Te stanowiska dobrze pokazują napięcie wokół sprawy – między potrzebą rozliczenia a ryzykiem publicznego linczu.
Kto więc zawinił?
Z zebranych materiałów wyłania się obraz wielopoziomowej odpowiedzialności. Kornelia Wieczorek i jej otoczenie współtworzyli narrację, która – jak wynika z ustaleń – nie zawsze była precyzyjna, a często celowo wprowadzała w błąd. Instytucje i organizacje opierały się na deklaracjach, nie weryfikując ich wystarczająco dokładnie.
Ale to media nadały tej historii skalę, tempo i wiarygodność.
Maciej Myśliwiec uważa, że to nauczka dla mediów: – Dziennikarze powinni zadać sobie pytanie, dlaczego to czytelnicy (internauci) muszą ich weryfikować?
