Raport "EU Kids Online 2026" prezentuje wyniki badań prowadzonych w ramach międzynarodowej sieci badawczej EU Kids Online po raz trzeci. W ramach polskiej części zbadano reprezentatywną próbę 1 502 uczniów i uczennic w wieku 10-16 lat, pod kierownictwem dr. hab. Jacka Pyżalskiego, prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dr. hab. Piotra Plichty z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz dr. hab. Łukasza Tomczyka z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
– Internet jest dla nastolatków przestrzenią relacji, uczenia się i budowania tożsamości. Problemem nie jest samo korzystanie z niego, lecz wciąż spora luka w edukacji młodych i zrozumienie, jak działa środowisko cyfrowe – podsumowuje dr hab. Jacek Pyżalski, prof. UAM, koordynator polskiej edycji raportu.
Badanie pokazuje, że polskie dzieci i nastolatki mają bardzo szeroki dostęp do internetu – ponad 80 proc. korzysta z niego wtedy, gdy tego potrzebuje, przez cały czas lub przez większość dnia. Najczęściej łączą się z siecią za pomocą smartfona, rzadziej korzystając z konsoli do gier czy komputera.
Gdzie młodzi korzystają z ekranów?
W badaniu sprawdzono też, w jakich kontekstach urządzenia z internetem towarzyszą młodym Polkom i Polakom.
W typowy dzień nauki szkolnej częstotliwość korzystania z urządzeń ekranowych wykazywała istotne zróżnicowanie, w zależności od pory dnia. Niemal połowa badanych deklarowała, że rano przed rozpoczęciem zajęć szkolnych bardzo często korzysta z tych urządzeń (30,8 proc. każdego dnia oraz 23,9 proc. prawie codziennie), podczas gdy łącznie 32 proc. respondentów wskazywało odpowiedzi "nigdy" lub "prawie nigdy" Badanie pokazuje, że polskie dzieci i nastolatki mają bardzo szeroki dostęp do internetu – czytamy w raporcie EU Kids Online 2026.
W klasach szkolnych tylko co dziesiąty respondent często używa urządzeń z internetem, ponad 16 proc. robi to w trakcie przerw między lekcjami. Jak wskazano w raporcie, w czasie przebywania w klasie dominowały deklaracje braku korzystania z urządzeń lub sporadycznego użycia.
Fakt, że 2/3 respondentów właściwie nie deklaruje używania w tym kontekście takich urządzeń, przeczy powtarzanym często w przestrzeni medialnej informacjom o masowym korzystaniu z telefonów i internetu przez młodych ludzi podczas lekcji i konieczność radykalnych uregulowań w tym zakresie
Inny mit obalany w badaniu dotyczy aktywności dzieci w mediach społecznościowych. 74,8 proc. polskich uczestników badania EU Kids Online deklaruje posiadanie profilu w portalu społecznościowym. Podobny odsetek posiada profil na platformie gamingowej. U młodszych (10-13 lat) dzieci posiadanie profilu deklarowało 68,7 proc. respondentów, u starszych (14-16 lat) odsetek ten wynosił 80,3 proc.
"Przeczy to powszechnie wyrażanym przekonaniom, że każdy młody człowiek takie profile posiada i ich używa" – piszą autorzy badania.
Dzieci w internecie – co myślą o własnych kompetencjach cyfrowych?
Część raportu poświęcono także samoocenie dzieci z zakresu umiejętności cyfrowych – mechanizmów funkcjonowania narzędzi cyfrowych w internecie oraz znajomości narzędzi zapewniających bezpieczeństwo i wsparcie.
Respondenci najwyżej oceniają swoje podstawowe umiejętności techniczne – ponad połowa badanych (57 proc. ) deklaruje, że zdecydowanie potrafi zabezpieczyć swoje urządzenie.
"Umiejętność sprawdzania prawdziwości informacji w internecie zdecydowanie deklaruje 32,6 proc. starszych uczniów i jedynie 22,3 proc. młodszych, natomiast ocenę wiarygodności stron internetowych – odpowiednio 31,3 proc. i 23,1 proc." – czytamy w raporcie.
"Dzieci rzadziej przypisują sobie umiejętność tworzenia własnych treści do internetu i ich promocji. Młodzi lepiej czują się więc w roli odbiorców niż twórców treści online" - czytamy we wnioskach z badania.
"Cyfrowi tubylcy" to mit
"Paradoksalnie wśród osób dorastających w środowisku stałej obecności technologii cyfrowych aż 2/3 badanych (62,9 proc. ) uzyskało jedynie 0-2 pkt w teście wiedzy dotyczącej podstawowych mechanizmów funkcjonowania informacji online, a 12,5 proc. nie udzieliło ani jednej poprawnej odpowiedzi. Wyniki te pokazują, że intensywne korzystanie z mediów cyfrowych nie przekłada się automatycznie na ich krytyczne i refleksyjne rozumienie, co podważa potoczne przekonanie o "naturalnych" kompetencjach cyfrowych młodego pokolenia" – podsumowują autorzy.
Dalej raport EU Kids Online 2026 wskazuje, że "samo dorastanie w środowisku cyfrowym nie prowadzi automatycznie do nabycia umiejętności dotyczących rozumienia procesów informacyjnych, a powszechne przekonanie o "naturalnych" umiejętnościach cyfrowych młodego pokolenia po raz kolejny nie znajduje potwierdzenia empirycznego".
Badanie pokazuje też, że ponad 80 proc. respondentów korzysta z narzędzi sztucznej inteligencji. Są to jednak narzędzia wykorzystywane głównie do celów szkolnych, przede wszystkim do pisania oraz streszczania tekstów omawianych na lekcjach –wynika z badania.
Raport EU Kids Online 2026 ukazuje szeroki obraz cyfrowych aktywności młodych - zarówno szanse, jak i ryzyka związane z korzystaniem z technologii. Dzięki takiemu podejściu można dostrzec, jak złożona jest rzeczywistość młodych oraz co tak naprawdę dzieje się po drugiej stronie ich ekranów
