Wydawcy skarżą Metę do UOKiK. Chcą zablokowania nowych zasad dotyczących treści

Jesteś z branży mediów, marketingu i PR? Obserwuj nas na LinkedIn.

Pisma w tej sprawie trafiły do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasza Chróstnego. Polska Izba Wydawców Prasy (PIW) oraz Bonnier Business Polska zarzucają Mecie nadużywanie pozycji dominującej i wnioskują o pilną interwencję urzędu.

Sprawa dotyczy nowych warunków handlowych koncernu, które pierwotnie miały wejść w życie 30 października 2026 roku, ale termin przesunięto na 20 listopada. Wprowadzają one tzw. klauzulę crawlingową, uprawniającą Metę do automatycznego przeszukiwania, kopiowania, przechowywania i analizowania zawartości stron internetowych użytkowników biznesowych.

W praktyce regulacja obejmie niemal każdego wydawcę prasy, który prowadzi profil na Facebooku lub Instagramie albo korzysta z narzędzi reklamowych koncernu. Meta będzie mogła wykorzystywać do tego m.in. scrapery i boty. Nowe uprawnienia obejmują również możliwość tworzenia testowych danych logowania, co – zdaniem wydawców – stwarza ryzyko omijania rejestracji i płatnych zapór (paywalli), a także uzyskiwania dostępu do zamkniętych treści redakcyjnych.

Według organizacji wydawców zgoda na tak szerokie wykorzystywanie treści ma być warunkiem dalszego korzystania z kluczowych usług Mety, w tym stron na Facebooku i Instagramie oraz narzędzi reklamowych i analitycznych. Wydawcy nie będą mogli zrezygnować wyłącznie z klauzuli crawlingowej, zachowując dostęp do pozostałych usług.

PIW i Bonnier uważają, że takie rozwiązanie może stanowić nadużycie pozycji dominującej w rozumieniu art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz polskiej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazują również na możliwe naruszenie obowiązków wynikających z Aktu o rynkach cyfrowych (DMA), w tym wymogu zapewnienia uczciwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunków dostępu dla użytkowników biznesowych.

W ocenie wydawców Meta wymusza w ten sposób nieodpłatne udzielenie szerokiej licencji na cyfrowe treści redakcyjne, nie oferując w zamian żadnych dodatkowych świadczeń poza dotychczasowym dostępem do swoich usług.

Polska Izba Wydawców Prasy zwraca uwagę, że nowe warunki mogą osłabić ochronę przewidzianą w prawie autorskim, w tym prawa pokrewne wydawców prasy oraz mechanizm sprzeciwu wobec eksploracji tekstów i danych (TDM opt-out). Organizacja obawia się również zakłócenia konkurencji na rynku licencjonowania treści i usług sztucznej inteligencji.

Według PIW materiały skopiowane i zintegrowane z systemami AI Mety mogą być w praktyce niemożliwe do zidentyfikowania i usunięcia. Wydawcy wskazują, że grozi to nieodwracalnymi stratami, osłabieniem ich pozycji negocjacyjnej oraz negatywnymi konsekwencjami dla pluralizmu mediów.

Dlatego obie organizacje wnioskują o zastosowanie przez prezesa UOKiK środków tymczasowych, które zakazałyby stosowania spornej klauzuli wobec wydawców na terytorium Polski. Domagają się także przekazania informacji o sprawie Komisji Europejskiej i oceny, czy postępowanie powinno być prowadzone na poziomie unijnym.

Pisma zostały przekazane UOKiK wraz z obszerną dokumentacją, obejmującą m.in. stanowiska organizacji wydawców z innych państw Unii Europejskiej.

W zeszłym tygodniu nowe warunki handlowe firmy Meta skrytykowało MINDS International, międzynarodowe stowarzyszenie zrzeszające agencje prasowe.

"Niedopuszczalne jest, aby globalna firma technologiczna wykorzystywała swoją pozycję rynkową do żądania praw do treści dziennikarskich, których sama nie stworzyła ani za które nie zapłaciła" – napisała MINDS International.

"Nie można oczekiwać od agencji prasowych, że zrzekną się praw do swojej własności intelektualnej tylko po to, by zachować dostęp do platform, które stały się kluczowymi kanałami docierania do odbiorców" – dodało stowarzyszenie.